Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Informacja dotycząca zmian w przepisach CITES wynikających z ustaleń XVII Konferencji Stron CITES

Zmiany w załącznikach I i II Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (Konwencja Waszyngtońska, CITES) są wprowadzane podczas spotkań Konferencji Stron. Ostatnia, XVII Konferencja Stron (Johannesburg, RPA, 23 września – 5 października 2016 r.) podjęła szereg decyzji, które obowiązują od 2 stycznia 2017 r.

Podsumowanie zmian w załącznikach CITES (plik .pdf, rozmiar: 343 kB)

Aktualne załączniki CITES uwzględniające powyższe zmiany (plik .pdf, rozmiar: 1,7 MB)

Wyszukiwarka gatunków CITES

Wprowadzenie do załącznika I lub II niesie za sobą obowiązek uzyskania zezwolenia eksportowego/świadectwa reeksportu na wywóz z UE, czy też zezwolenia importowego na wwóz do UE. Dotyczy to wszystkich okazów: żywych, martwych, części i pochodnych, chyba że gatunek opatrzono przypisem ograniczającym typy okazów objęte przepisami. Włączenie do zał. I znajdzie odzwierciedlenie w umieszczeniu gatunku w Aneksie A przepisów UE w zakresie CITES, co poza uzyskiwaniem dokumentów eksportowych/importowych (na wywóz/wwóz z/do Unii Europejskiej) niesie za sobą obowiązek uzyskania świadectwa zwalniającego z zakazów dot. działań komercyjnych, gdy takie działania mają być prowadzone na rynku Unii Europejskiej. Natomiast odpowiednikiem załącznika II CITES jest Aneks B przepisów UE – podejmując działania komercyjne z udziałem gatunków w nim wymienionych, należy posiadać odpowiednie dokumenty legalności pochodzenia.

Żywe ssaki, ptaki, gady i płazy, po ich umieszczeniu w Aneksach A lub B, podlegają ponadto  obowiązkowi rejestracji, zgodnie z art. 64 ustawy o ochronie przyrody.

W przypadku gatunków nowoobjętych przepisami pojawia się problem dokumentowania legalności pochodzenia, na potrzeby np.: sprzedaży okazów z Aneksu B, starania się o wydanie świadectwa zwalniającego z zakazu prowadzenia działań komercyjnych dla okazów z Aneksu A, starania się o wywóz okazów z Aneksu A lub B, lub o rejestrację w starostwie zwierząt z Aneksów A lub B. Tzw. przedkonwencyjność (czyli fakt pochodzenia/sprowadzenia okazów jeszcze zanim przepisy miały do nich zastosowanie) jest jednym z typów legalnego pochodzenia, na równi z legalnym importem czy pochodzeniem z legalnej hodowli/uprawy. Należy jednak w sposób przekonujący udowodnić fakt posiadania okazów jeszcze zanim gatunek został objęty przepisami. Należy to zrobić przedstawiając dokumenty, świadczące o tym, że do wejścia w posiadanie okazów nowoobjętych przepisami gatunków doszło jeszcze w 2016 r. lub wcześniej: np. oświadczenie sprzedawcy/hodowcy, paragon, faktura[1], dokumenty dot. daty pozyskania, sprowadzenia, urodzenia itp.

Można również zgłosić fakt posiadania okazów przedkonwencyjnych do Wydziału ds. Konwencji Departamentu Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska, np. drogą elektroniczną: cites-ma@mos.gov.pl. Nie ma zatwierdzonego formatu takiej deklaracji, generalną zasadą jest to, że informacje powinny być na tyle dokładne, na ile to możliwe, aby można było w przyszłości odnieść konkretny okaz do konkretnej pozycji na zgłoszeniu. Na pewno ważne jest więc precyzyjne określenie liczby/ilości przypisanej do danego gatunku. Deklaracje są dobrowolne, nie ma więc także ostatecznego terminu na ich złożenie, powinny jednak zostać złożone jak najszybciej, by uniknąć późniejszych wątpliwości nt. przedkonwencyjnego pochodzenia okazów. Zmienione przepisy CITES weszły w życie 2 stycznia 2017 r., i wkrótce znajdą one odzwierciedlenie w zmienionych przepisach UE w zakresie ochrony gatunków w drodze regulacji handlu nimi.

W miarę możliwości taki wykaz powinien zawierać:

  • rodzaj okazu: np. żywe zwierzę, drewno w postaci desek, gitara z danym elementem z chronionego gatunku itd.;
  • liczba / ilość (liczba w przypadku żywych zwierząt; masa/objętość w przypadku drewna, liczba - w przypadku instrumentów, z podaniem które elementy zostały wykonane z chronionego gatunku);
  • naukowa (łacińska) nazwa gatunku CITES – z zastrzeżeniem tego, że jeśli w chwili obecnej jest nieznana (problem ten pojawia się np. w przypadku drewna funkcjonującego na rynku z użyciem nazwy rodzajowej, potocznej lub handlowej), należy określić drewno w inny sposób, na tyle dokładny na ile to możliwe, choć warto później wystarać się o identyfikację gatunku ponieważ ma to decydujące znaczenie dla określenia czy gatunek w ogóle jest objęty przepisami CITES a jeśli tak: od kiedy i jakimi wymogami[2];
  • kraj pochodzenia i/lub importu oraz wszelkie inne informacje o pochodzeniu, np. zakup w kraju, w Niemczech/Belgii itp., jeśli wiadomo: od jakiej firmy; przybliżona data nabycia, a jeśli nieznana: rok czy przedział czasu; kraj pochodzenia zwierzęcia/drewna; kraj pochodzenia jest szczególnie ważny np. w przypadku palisandrów: od 2017 r. cały rodzaj Dalbergia jest objęty zał. II, o przedkonwencyjności okazów posiadanych w 2016 r. może być jednak mowa jedynie wtedy, gdy nie są to gatunki objęte już wcześniej przepisami CITES niezależnie od kraju pochodzenia2, ani że nie jest to drewno pozyskane z Madagaskaru, ponieważ w takich wypadkach przepisy odnoszące się do okazów nie są nowe i okazom powinny towarzyszyć właściwe dokumenty;
  • inne istotne informacje (np. zdjęcie, numer seryjny instrumentu, płeć/oznakowanie/(przybliżona) data urodzenia w przypadku żywych zwierząt).

W przypadku okazów z Aneksu B, obowiązkiem sprzedawcy jest dokumentowanie legalności pochodzenia sprzedawanych okazów. Również w przypadku okazów przedkonwencyjnych nabywca powinien otrzymać od sprzedawcy dokumenty, które potwierdzałyby legalne pochodzenie – o dokumentach tych była mowa wcześniej, również i w tym przypadku, przy braku innych dowodów pochodzenia przedkonwencyjnego, funkcję taką może pełnić wykaz okazów przedkonwencyjnych zgłoszony do Ministerstwa Środowiska, z oznaczeniem okazu który podlega transakcji.

W przypadku okazów przenoszonych z zał. II do I (w efekcie: również z Aneksu B do A przepisów UE) – np. żako (Psittacus erithacus) nie ma potrzeby zgłaszania okazów, ponieważ okazy takie i tak powinny posiadać dokumenty legalności pochodzenia (np. świadczące o pochodzeniu z hodowli). Należy jedynie mieć świadomość zaostrzenia przepisów, i podejmując działania komercyjne wobec okazów zamiast przekazywać nabywcy dokumenty legalności pochodzenia, wystąpić wcześniej z takimi dokumentami o wydanie świadectw zwalniających z zakazów podejmowania działań komercyjnych, tak jak ma to miejsce w przypadku innych ptaków z Aneksu A.

W razie pytań zapraszamy do kontaktu e-mailowego: cites-ma@mos.gov.pl lub telefonicznego (wtorki i czwartki, g. 9-13, 22 57 92 259 lub 22 57 92 407).

 

[1] Paragon/faktura nie są dokumentami legalności pochodzenia w innych przypadkach, tzn. np. zakup zwierzęcia CITES w sklepie zoologicznym nie świadczy automatycznie o jego legalności i potrzebne są inne dokumenty świadczące o legalnym imporcie lub pochodzeniu z hodowli. Jedynie paragon/faktura z datą sprzed objęcia danego gatunku przepisami może świadczyć o legalnym, przedkonwencyjnym, pochodzeniu.

[2] Zmiany w zakresie wymogów odnośnie drewna są szczególnie istotne w następującym zakresie: do zał. II zostały włączone wszystkie palisandry (rodzaj Dalbergia), a także 3 gatunki z rodzaju Guibourtia: G. demeusei, G. pellegriniana,
 G. tessmannii. Już wcześniej objęte przepisami CITES były jednak: zał. I – Dalbergia nigra; zał. II – Dalbergia cochinchinensis, D. granadillo, D. retusa, D. stevensonii, cały rodzaj Dalbergia dla Madagaskaru; zał. III - Dalbergia darienensis, D. tucurensis.

Powrót do góry