Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Na jakiej podstawie można wyciąć drzewo z lasu Skarbu Państwa będącego w użytkowaniu wieczystym, zarządzie czy dzierżawie osób fizycznych, prawnych lub innych instytucji?

Wiedza o tym, że usunięcie drzewa nie może być aktem samowolnym, jest dość powszechna. Jednak nie zawsze wiadomo, jaki dokument powinien być podstawą do wycinki. A zależy to od formy własności gruntu i jego kategorii użytkowania.

Pozyskanie i legalizacja drewna

Pozyskane drewno, zgodnie z planem urządzenia lasu, podlega jego legalizacji, czyli cechowaniu. Zgodnie z art. 14 a ust. 2 ustawy o lasach, obowiązek cechowania drewna spoczywa na właścicielach lasów (z wyjątkiem drewna pozyskanego w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa w tym w lasach gminnych), gdzie drewno cechuje starosta, wystawiając właścicielowi lasu świadectwo legalności pozyskania drewna.
Cechowania drewna pozyskanego w lasach stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w użytkowaniu wieczystym, zarządzie, dzierżawie, dokonuje jednostka władająca. Wzór tarczy do cechowania drewna określa załącznik nr 4 do rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 24 lutego 1998 r. Tarczę taką zamawia władający. Jest ona koloru czerwonego, tak jak w lasach Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe. W lasach prywatnych tarcza jest koloru niebieskiego, a w parkach zielonego. W lasach Skarbu Państwa będących we współwłasności nie obowiązuje wystawianie świadectwa legalności pozyskania drewna.
W przypadku, gdy właściciel lasu nie przestrzega ww. przepisów, naraża się na odpowiedzialność za wykroczenie z art. 158 kodeksu wykroczeń, który stanowi:

§ 1. Właściciel lub posiadacz lasu, który dokonuje wyrębu drzewa w należącym do niego lesie albo w inny sposób pozyskuje z tego lasu drewno niezgodnie z planem urządzenia lasu, uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej albo bez wymaganego pozwolenia, podlega karze grzywny.
§ 2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka się przepadek pozyskanego drewna.

W świetle powyższych przepisów pozyskanie drewna w lasach stanowiących własność Skarbu Państwa może mieć miejsce na podstawie:

  • planu urządzenia lasu,
  • w przypadku Agencji Nieruchomości Rolnej - uproszczonego planu urządzenia lasu lub inwentaryzacji stanu lasu.

Skąd decyzja o usunięciu?

Problemy zwykle pojawiają się na terenach leśnych zabudowanych, gdzie rozbudowa obiektu wymaga usunięcia drzewa lub starzejące się drzewo zagraża trwałości istniejącego budynku. W takich przypadkach właściciele lasów Skarbu Państwa - wzorując się na sąsiadach, prywatnych właścicielach lasu, a często traktując je jako zadrzewienia lub zakrzewienia - występują z wnioskiem do wójta o zgodę na usunięcie drzewa. Tam spotykają się z odmową, której uzasadnienie brzmi, że dla lasów Skarbu Państwa nadzór nad gospodarką leśną sprawuje minister właściwy do spraw środowiska i tam, a nie w gminie, taką zgodę można uzyskać.
Niejednokrotnie w takim przypadku dokumenty długo błądzą one pomiędzy gminą, starostwem, nadleśnictwem lub regionalną dyrekcją LP.
Chociaż zgodnie z ustawą o lasach (art. 5 ust. 1 pkt. 1) nadzór nad gospodarką leśną w lasach stanowiących własność Skarbu Państwa sprawuje minister właściwy do spraw środowiska, to jednak takiej zgody wydać nie może. Przepisy mówią o nadzorze, który oznacza możliwość kontrolowania i władczego oddziaływania na podmioty nadzorowane, jednakże nie w postaci wydawania jakichkolwiek zgód (decyzji administracyjnych). Co w takim razie ma począć właściciel, zarządca lasu? Jedynym rozwiązaniem pozwalającym na dokonanie zabiegów jest posiadanie aktualnego, pełnego planu urządzenia lasu.
Wyjątkiem jest Agencja Nieruchomości Rolnych, dla której zgodnie z ustawą o lasach (z art. 19 ust. 2) sporządza się plany uproszczone, a dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha zadania z zakresu gospodarki leśnej - na podstawie inwentaryzacji stanu lasu - określa nadleśniczy.
Ze względu na małe powierzchnie często pojawia się problem klasyfikowania jako lasów, drzewostanów występujących w granicach miast. Z zasady w miastach lasów do produkcji leśnej nie wyznacza się, wyznacza się natomiast tereny zieleni, dla których nie prowadzi się gospodarki leśnej w pojęciu ustawy o lasach.
Jako przykład sytuacji, w której przydatna jest wiedza nt. definicji lasu i postępowania związanego z przeklasyfikowaniem gruntu, przedstawmy sprawę pewnego wniosku, który wpłynął do Ministra Środowiska, a dotyczył zgody na usunięcie drzewa rosnącego na działce o symbolu użytku Bi-LsVI. Właścicielem działki jest Skarb Państwa, a wieczystym użytkownikiem osoba prywatna. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić na podstawie zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości. W tym samym artykule w ust. 6 pkt. 1 znajduje się zastrzeżenie, że ww. przepisu nie stosuje się do drzew lub krzewów w lasach. Organ rozstrzygający w niniejszej sprawie zwraca na to uwagę. Tymczasem powierzchnia nieruchomości, mimo że oznaczona symbolem użytku Bi-LsVI, wynosi jedynie 0,0284 ha, czyli mniej niż przewidziane ustawą 0,10 ha. Grunt, o którym mowa, nie jest więc lasem, w związku z czym nie znajduje uzasadnienia zastosowanie przepisu art. 83 ust. 6 pkt. 1. Tryb postępowania w sprawie regulują ogólne przepisy ustawy o ochronie przyrody.
Wróćmy jednak do sytuacji, w której wedle ewidencji gruntów i budynków działka jest określana jako las, choć ze względu na powierzchnię nie spełnia ustawowej definicji lasu, ponieważ np. część działki została wyłączona z produkcji leśnej. W tej sytuacji obowiązkiem użytkownika jest doprowadzenie do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków, ze stanem faktycznym na gruncie polegającej na przeklasyfikowaniu z gruntu leśnego na grunt jaki faktycznie występuje. W tym przypadku należy zgłosić zmianę do starosty, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Starosta zapewnia również przeprowadzanie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Jednakże może zdarzyć się sytuacja, że po wyłączeniu części działki leśnej, np.: pod budownictwo, jej powierzchnia osiągnie wielkość mniejszą niż 0,10 ha, ale jednocześnie graniczyć będzie z innymi gruntami leśnymi tworzącymi łącznie zwartą powierzchnię co najmniej 0,10 ha. W tej sytuacji pozostała powierzchnia działki w dalszym ciągu pozostaje lasem. Przyjmuje się, że użytki gruntowe o charakterze liniowym (cieki wodne, drogi) nie naruszają zwartości kompleksu leśnego.

Na jakiej podstawie można wyciąć drzewo?

Podstawą prawną wycięcia drzewa jest:

  • W lesie Skarbu Państwa - plan urządzenia lasu.
  • W lesie Agencji Nieruchomości Rolnej - uproszczony plan urządzenia lasu, który zatwierdza Minister Środowiska, a dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, na podstawie inwentaryzacji stanu lasów określonej przez nadleśniczego.
  • W lesie prywatnym - uproszczony plan urządzenia lasu, decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
  • Dla nieruchomości niebędącej lasem, takiej jak tereny zieleni i zadrzewienia (symbol Lz) reguluje art. 83 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym należy uzyskać zezwolenie:

    • wójta,
    • wojewódzkiego konserwatora zabytków - jeżeli drzewo lub krzew rośnie na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,
    • starosty - jeżeli drzewo lub krzew jest usuwane z nieruchomości stanowiącej własność gminy.

Ust. 6 powyższego artykułu wskazuje wyjątki, dla których nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów:

  • w lasach,
  • owocowych,
  • na plantacjach drzew i krzewów,
  • których wiek nie przekracza 5 lat,
  • usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodu botanicznego.
Powrót do góry