Zamierzone uwolnienie GMO do środowiska w celach doświadczalnych
Za zamierzone uwolnienie GMO do środowiska w celach doświadczalnych odpowiedzialny jest Minister Środowiska.
Zgodnie z przepisami dyrektywy 2001/18 - zamierzone uwolnienie pojmowane jest jako działanie polegające na zamierzonym wprowadzeniu do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych albo ich kombinacji, w celach doświadczalnych, bez stosowania zabezpieczeń mających na celu ograniczenie ich kontaktu z ludźmi i środowiskiem.
Działania te mają na celu określenie wpływu organizmów genetycznie zmodyfikowanych na zdrowie ludzi i na środowisko i poprzedzają wprowadzenie do obrotu produktów GMO. Działania te jako jedyne umożliwiają również otrzymanie wyników, na podstawie których można orzec o bezpieczeństwie bądź zagrożeniu ze strony danego organizmu genetycznie zmodyfikowanego. Wyłącznie na ich podstawie władze krajowe mogą starać się zgodnie z przepisami dyrektywy 2001/18/WE, jak też dyrektywy 2002/53/WE o pełne bądź czasowe ograniczenia użytkowania danego organizmu genetycznie zmodyfikowanego na swoim terytorium.
Ponieważ sprawa uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych wiąże się z większym ryzykiem aniżeli prace zamkniętego użycia (szczególnie w zakresie oddziaływania danego organizmu genetycznie zmodyfikowanego na środowisko, jak też może spotkać się z protestem lokalnej społeczności), Minister Środowiska przed wydaniem decyzji zawsze konsultuje się z władzami lokalnymi, informując je o zamiarze przeprowadzenia testów polowych na terenach zarządzanych przez nie i daje im czas na powiadomienie o tym fakcie lokalną społeczność oraz na zgłoszenie ewentualnych uwag. Jednocześnie zgodnie z obowiązującymi przepisami w sprawach testowania organizmów genetycznie
zmodyfikowanych w warunkach środowiskowych zawsze opracowywana jest opinia Komisji ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych, która jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Środowiska. Decyzja Ministra Środowiska wydawana jest po opracowaniu szczegółowej oceny zagrożenia dla zdrowia ludzi i dla środowiska, które może być wynikiem użycia danego organizmu genetycznie zmodyfikowanego. Informacja o przeprowadzaniu eksperymentów polowych z organizmami genetycznie zmodyfikowanymi wraz ze streszczeniem opisującym doświadczenie przesyłana jest do Komisji Europejskiej i przekazywana do wiadomości każdemu państwu członkowskiemu. Postępowanie w procesie podejmowania decyzji na zamierzone
uwolnienie do środowiska opierają się zarówno na kryteriach naukowych dotyczących oceny zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska w kontekście danego organizmu genetycznie zmodyfikowanego, jak też kryteriach proceduralnych przed wydaniem decyzji. Zarówno kryteria naukowe jak i proceduralne określone są w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz aktach wykonawczych wydanych do niej (ustawa z dnia 22 czerwca 2001 roku o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811, z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 41, poz. 365, z 2003 r. Nr 130, poz. 1187 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Rozporządzenie Ministra
Środowiska z dnia 8 lipca 2002 roku w sprawie określenia szczegółowego sposobu przeprowadzenia oceny zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska w związku z podjęciem działań polegających na zamkniętym użyciu GMO, zamierzonym uwolnieniu GMO do środowiska, w tym wprowadzeniu do obrotu produktów GMO oraz wymagań jakie powinna spełniać dokumentacja zawierająca ustalenia takiej oceny (Dz. U. z 2002 roku Nr 107, poz.944); Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 roku w sprawie określenia wzorów wniosków dotyczących zgód i zezwoleń na działania w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U, z 2002 r. Nr 87, poz. 797).
Prowadzenie doświadczeń polowych pozwala na:
testowanie w warunkach polowych transgenicznych roślin uprawnych w celu uzyskania niezbędnych wyników jeżeli będzie planowane ich zarejestrowanie w Krajowych Katalogach,
uzyskanie wyników rolno-środowiskowych dotyczących wpływu organizmów genetycznie zmodyfikowanych na środowisko w warunkach klimatycznych danego kraju,
prowadzenie krajowych badań naukowych z poszczególnymi roślinami, ponieważ tylko wyniki uzyskane podczas przeprowadzania testów krajowych, które wskazują na niebezpieczeństwo danego organizmu, są uznawane przez właściwe organy Unii Europejskiej podczas starań państwa o wprowadzanie czasowego bądź całkowitego zakazu stosowania i ewentualnej uprawy w danym kraju roślin genetycznie zmodyfikowanych,
zbadanie faktycznych możliwości ograniczenia stosowania środków ochrony roślin w przypadkach doświadczeń z roślinami transgenicznymi czy zwiększenie skuteczności pobierania składników pokarmowych przez rośliny np. przy badaniu mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych.
Zamierzone uwolnienie do środowiska w celach eksperymentalnych:
- SNIF (rośliny wyższe)
![]()
w wersji polskiej
![]()
w wersji angielskiej
- SNIF (inne niż rośliny wyższe)
![]()
decyzja określająca wzór formularza przedstawiania wyników
zamierzonego uwalniania do środowiska zmodyfikowanych genetycznie roślin wyższych do celów innych niż wprowadzanie do obrotu