Wyjaśnienie do artykułu z tygodnika „Nie”

Autor tekstu pisze: Ministrowi podlegają dwie instytucje, które mają podobne zadania, a nawet nazwą niewiele się różnią: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Sugeruje też możliwość oszczędności wypływającej z połączenia ww. instytucji.

Autor mógłby uniknąć błędów w swojej publikacji, gdyby skorzystał z informacji zawartych na stronach internetowych powyższych instytucji lub zwracając się bezpośrednio do nich z prośbą o wsparcie merytoryczne podczas pisania artykułu - niestety tego nie uczynił.

Poniżej przedstawiamy informacje na temat GIOŚ i GDOŚ oraz wyjaśniamy autorowi i czytelnikom tygodnika „Nie” czym zajmują się te dwie instytucje.

1. Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska utworzono na mocy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Urząd ten realizuje zadania wynikające z ww. ustawy – m.in. w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, obszarów Natura 2000 i innych cennych przyrodniczo obszarów oraz szkód w środowisku.

Jednym z celów GDOŚ jest przyspieszenie procedur przygotowania wielkich inwestycji infrastrukturalnych (w szczególności dróg ekspresowych i autostrad). Utworzenie GDOŚ i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska pozwoliło stworzyć wyspecjalizowane organy zajmujące się wydawaniem tzw. decyzji środowiskowych. Do tej pory obowiązki te należały do kompetencji wojewodów, dla których było to jedno z wielu zadań.

Obecny system organizacji służb ochrony przyrody pozwala zagwarantować poprawność procedur zmierzających do zatwierdzania realizacji projektów w odniesieniu do wymagań środowiskowych. Wprowadzone rozwiązania, w połączeniu ze zmianami kompetencyjnymi oraz przepisami regulującymi samą procedurę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powodują skoncentrowanie postępowania w rękach jednego organu. To przekłada się na przyspieszenie procedur administracyjnych oraz ograniczenie liczby wymaganych uzgodnień. Pozwala też na zgromadzenie w jednym miejscu wysokiej jakości aparatu urzędniczego, odpowiednio wyspecjalizowanego i sprofilowanego, co gwarantuje wysoki stopień poprawności formalnoprawnej przebiegu procedury administracyjnego oraz podejmowanych rozstrzygnięć.

2. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska realizuje zadania nałożone ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Artykuł 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska stanowi: "Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska."

Do ustawowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należą:

• kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody;
• kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki użytkowania środowiska;
• kontrola eksploatacji urządzeń i instalacji chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem;
• udział w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji;
• udział w przekazywaniu do użytku obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko;
• podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszeniem warunków korzystania ze środowiska;
• współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi, organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji państwowej i rządowej, samorządu terytorialnego i obrony cywilnej, a także organizacjami społecznymi;
• organizowanie i koordynowanie Państwowego Monitoringu Środowiska, prowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz zachodzących w nim zmian;
• opracowywanie i wdrażanie metod analityczno-badawczych i kontrolno-pomiarowych;
• inicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania poważnym awariom oraz usuwania ich skutków i przywracania środowiska do stanu właściwego.