Minister Środowiska

Status prawny

Minister Środowiska, będąc członkiem Rady Ministrów, uczestniczy w prowadzeniu polityki wewnętrznej i zagranicznej RP niezastrzeżonej dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego, w szczególności przez:

• zapewnienie wykonywania ustaw,
• wydawanie rozporządzeń i zarządzeń,
• koordynowanie i kontrolę prac organów administracji rządowej,
• inicjowanie i opracowywanie, w zakresie działu którym kieruje, polityki Rządu oraz przedkładanie w tym zakresie inicjatyw i odpowiednich projektów aktów normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów,
• realizację polityki ustalonej przez Radę Ministrów.

Konstytucja RP (art. 146, art. 147)
Ustawa o Radzie Ministrów (art. 7 ust. 2 - 4)
Ustawa o działach administracji rządowej (art. 34)

Zakres działania

Szczegółowy zakres działania Ministra Środowiska, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Radzie Ministrów, określony został w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz.U. Nr 248, poz. 1493 oraz Nr 284, poz. 1671). Zgodnie z regulacją omawianego rozporządzenia, Minister Środowiska kieruje działami administracji rządowej gospodarka wodna i środowisko.

Dział gospodarka wodna [art. 11 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej], obejmuje sprawy:

• kształtowania, ochrony i racjonalnego wykorzystywania zasobów wodnych,
• utrzymania śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność Skarbu Państwa wraz z infrastrukturą techniczną związaną z tymi wodami, obejmującą budowle oraz urządzenia wodne,
• budowy, modernizacji oraz utrzymania śródlądowych dróg wodnych,
• ochrony przeciwpowodziowej, w tym budowy, modernizacji oraz utrzymania urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią oraz koordynacji przedsięwzięć służących osłonie i ochronie przeciwpowodziowej państwa,
• funkcjonowania państwowej służby hydrologiczno - meteorologicznej i państwowej służby hydrologicznej, z wyłączeniem zagadnień monitoringu jakości wód podziemnych,
• współpracy międzynarodowej na wodach granicznych w zakresie zadań należących do działu.

Dział środowisko [art. 28 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej], obejmuje sprawy:

• ochrony i kształtowania środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów,
• ochrony przyrody, w tym w parkach narodowych i krajobrazowych, rezerwatach przyrody, oraz ochrony gatunków roślin i zwierząt, prawem chronionych lasów, zwierzyny i innych tworów przyrody,
• geologii,
• gospodarki zasobami naturalnymi,
• kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska i badania stanu środowiska,
• leśnictwa,
• ochrony lasów i gruntów leśnych,
• łowiectwa,
• organizmów genetycznie zmodyfikowanych, z wyjątkiem spraw związanych z wydawaniem zezwoleń na wprowadzenie do obrotu żywności i środków farmaceutycznych oraz spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do użytku paszowego i pasz genetycznie zmodyfikowanych w zakresie niektórych zadań lub czynności określonych właściwymi przepisami.

Ministrowi Środowiska podlega Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (jako ministrowi właściwemu do spraw środowiska - art. 28 ust. 2).

Minister Środowiska sprawuje nadzór nad:

• działalnością Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej (jako minister właściwy do spraw gospodarki wodnej - art. 11 ust. 2);
• Prezesem Państwowej Agencji Atomistyki, Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, a także nad działalnością narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" (jako minister właściwy do spraw środowiska - art. 28 ust. 3).

 

W ramach wykonywanego zakresu działania Minister Środowiska:

• ustala, w drodze obwieszczenia wykaz podległych mu jednostek organizacyjnych lub przez niego nadzorowanych,
• kieruje, nadzoruje i kontroluje działalność podporządkowanych mu organów, urzędów i jednostek, w szczególności w tym zakresie:
  • tworzy i likwiduje jednostki organizacyjne,
  • powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych,
  • organizuje kontrolę sprawności działania, efektywności gospodarowania oraz przestrzegania prawa przez jednostki organizacyjne.

Ustawa o Radzie Ministrów (art. 33 ust. 1d, art. 34 ust. 1).

Minister Środowiska będąc dysponentem części 22 i 41 budżetu państwa sprawuje nadzór i kontrolę:

• nad całością gospodarki finansowej podległych mu jednostek organizacyjnych oraz przestrzegania przez te jednostki realizacji procedury kontroli oraz zasady wstępnej oceny celowości poniesionych wydatków,
• wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa,
• realizacji zadań finansowanych z budżetu państwa.

Ustawa o finansach publicznych (art. 175 ust. 2).

Zasady funkcjonowania i tryb działania

Szczegółowy zakres funkcjonowania i tryb działania Ministra Środowiska określają przepisy:

• ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r. poz. 392),
• uchwały Nr 49 Rady Ministrów z dnia 19 marca 2002 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. Nr 13, poz. 221, ze zm.).

Minister Środowiska jest również zobowiązany do przestrzegania zasad i trybu określonego w:

• ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.),
• ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, ze zm.).

Swoje zadania Minister Środowiska wykonuje przy pomocy Sekretarza i Podsekretarzy Stanu, Gabinetu Politycznego Ministra [art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o Radzie Ministrów] oraz organów, urzędów i jednostek organizacyjnych, które mu podlegają lub są przez niego nadzorowane [art. 34 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej].

Szczegółowy zakres czynności Sekretarza i Podsekretarzy Stanu określa obecnie zarządzenie nr 18 z 17 kwietnia 2012 r. w sprawie podziału kompetencji w Kierownictwie Ministerstwa Środowiska.

Obsługę Ministra zapewnia Ministerstwo Środowiska utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 października 1999 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska (Dz. U. Nr 91, poz. 1017).