Ustawa z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.)

DIOŚlp-021-13/5881/03 łk Warszawa, dn. 3 listopada 2003 r.

  Pan 
Adam Ludwikowski  
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor  
Ochrony Środowiska 
ul. Bartycka 110A 
00-716 Warszawa 

   
W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 14. października br. (znak: IN-07111/121/2003/AB/3874) uprzejmie informuję:  

Z treści art. 367 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), zwanej dalej P.o.ś. nie wynika jednoznacznie, czy możliwość ustalenia terminu usunięcia naruszenia obejmuje przypadki, gdy naruszenie polega na wprowadzaniu przez podmiot substancji lub energii do środowiska bez wymaganego pozwolenia. W kontekście pozwoleń nie użyto bowiem wprost w art. 367 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. wyrazu naruszenie. Jednocześnie jednak wprowadzanie substancji lub energii do środowiska bez wymaganego pozwolenia stanowi w potocznym znaczeniu tego słowa określone naruszenie. Przepis ten nie może być więc właściwie zinterpretowany przy wykorzystaniu prostej wykładni językowej (gramatycznej).  

Ponieważ zadowalającej wykładni przepisu nie można uzyskać przy wykorzystaniu prostej wykładni (językowej) dla właściwego odczytania normy należy wykorzystać wykładnię systemową oraz celowościową. Jednoznacznego przesądzenia trudno jednak dokonać także z wykorzystaniem wykładni systemowej. W tym zakresie należy uwzględnić, iż w całej ustawie pojęcie naruszenia występuje w kontekście zarówno przekroczenia warunków określonych decyzji jak i w kontekście naruszenia określonych regulacji lub nawet wszystkich wymagań ochrony środowiska. 

Odwołując się ostatecznie do wykładni celowościowej trzeba uwzględnić, jaki jest cel wyjaśnianej regulacji. Ma ona służyć zapewnieniu większej elastyczności stosowania sankcji administracyjnej, jaką jest wstrzymanie użytkowania instalacji, w przypadkach wskazanych w art. 367 ust. 1 P.o.ś.. Instrument zawarty w art. 367 ust. 2 w powiązaniu z ust. 3 P.o.ś. ma skutecznie motywować prowadzącego instalację do podjęcia działań w celu wyeliminowania nieprawidłowości w określonym terminie (pod rygorem zastosowania bardzo dolegliwej sankcji). Trudno znaleźć przekonywujące przesłanki, które wskazywałyby aby ustawodawcza zamierzał generalnie wyłączyć stosowanie tej instytucji w stosunku do podmiotów nie dysponujących wymaganymi pozwoleniami. W tej sytuacji uprawniony wydaje się pogląd, iż procedura wyznaczenia terminu usunięcia przekroczenia na podstawie art. 367 ust. 2 P.o.ś. może znaleźć także zastosowanie w przypadku, gdy podstawę wstrzymania działalności stanowi brak wymaganego pozwolenia (pierwsza przesłanka wymieniona w art. 367 ust. 1 pkt 1 P.o.ś.). 
Trzeba podkreślić iż regulacja art. 367 ust. 2 P.o.ś. ma charakter fakultatywny. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może lecz nie musi wyznaczyć czas na usuniecie przekroczenia. W tym kontekście podnoszona w Pana wystąpieniu kwestia, iż w przypadku szczególnych pozwoleń, jakimi są pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska, wyznaczenie terminu na usuniecie przekroczenia polegającego na braku pozwolenia stanowi niejako dublowanie terminu wyznaczonego na uzyskanie pozwolenia wynikającego z wydania postanowienia w trybie art. 231 ust. 1 P.o.ś. w związku z ust. 2 tej ustawy powinna być brana pod uwagę przy indywidualnym rozstrzyganiu sprawy. Uwzględniając uznaniowy charakter decyzji o wyznaczeniu terminu usunięcia naruszenia wydaje się, iż jedynie szczególne względy podnoszone przez stronę mogą stanowić podstawę wydania decyzji na podstawie art. 367 ust. 2 w przypadku, gdy nastąpiło przekroczenie terminu wynikającego z art. 231 ust. 2 P.o.ś. (art. 7 K.p.a.). Jednak, jak wcześniej wskazano, nie wydaje się aby generalnie wydanie takiej decyzji w tej sytuacji było niedopuszczalne. 
  

  ZASTĘPCA DYREKTORA 
Departamentu  
Instrumentów Ochrony Środowiska 

Irena Mazur