Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 1995 Nr 16, poz. 78 z późn. zm.)

PElp 021-02/266/03 łk Warszawa, dnia 31.03.2003

  Pan 
Teodor Stępa 
Starosta Powiatu Śremskiego 
ul Mickiewicza 17 
63-100 Śrem

  
  
W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 7. stycznia br. (znak: OŚ.6018-1/03) uprzejmie informuję: 
  

Pytanie 1 

Przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 z późn. zm.), zwanej dalej u.o.r., poświęcone są zagadnieniom ochrony wartości użytkowych tego rodzaju gruntów. Natomiast przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) zawierają normy dotyczące ochrony jakości powierzchni ziemi. Odzwierciedlenie tego podziału musi znaleźć swój wyraz także w kontekście właściwego rozumienia regulacji szczegółowych dotyczących zagadnień rekultywacji.  
Przepisy ogólne u.o.g. wskazują, iż ochrona gruntów rolnych polega na ich rekultywacji na cele rolne oraz na zachowaniu torfowisk i oczek wodnych, jako naturalnych zbiorników wodnych natomiast ochrona gruntów leśnych na przywracaniu i poprawianiu wartości użytkowej gruntów leśnych (art. 3 ust. 1 pkt. 3 i 4 oraz ust. 2 pkt. 3 i 4). W tym kontekście należy rozumieć przepisy ustawy dotyczące zarówno pojęcia rekultywacji (art. 4 pkt 18) jak i procedur dotyczących postępowania w przypadkach, gdy potrzebna jest rekultywacja gruntów (rozdział 5 ustawy). Dotyczy to także określenia celowości wydania decyzji w przedmiocie rekultywacji i zagospodarowania w trybie art. 22 u.o.g. oraz zakresu zagadnień rozstrzyganych tą decyzją. 
Natomiast przepisy P.o.ś. wskazują, iż w kontekście zagadnień objętych tą ustawą regulacje dotyczące rekultywacji służą zapewnieniu odpowiedniej jakości powierzchni ziemi w zakresie ustanowionych dla niej standardów oraz przeciwdziałaniu niekorzystnym przekształceniom naturalnego ukształtowania terenu (patrz art. 103 ust. 1 i 2 P.o.ś.). Zagadnienie dotyczące tych kontekstów rekultywacji znajdą rozstrzygniecie w decyzji w przedmiocie uzgodnienia wydanej na podstawie art. 106 P.o.ś. 
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż w pewnych przypadkach mogą znaleźć zastosowanie regulacje obu ustaw. Dotyczy to sytuacji gdy działania obejmują grunty rekultywowane na cele rolne lub leśne a powierzchnia ziemi jest zanieczyszczona lub nastąpiło niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu.  
Zasadność stosowania obu procedur wynika także z regulacji art. 81 ust. 1 w związku z ust. 4 P.o.ś. W jej świetle zasady ochrony wynikające z ustaw szczególnych (m.in. dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych - art. 81 ust. 4 pkt 5) stosuje się równocześnie ze stosowaniem zasad wynikających z P.o.ś. (patrz użycie spójnika oznaczającego koniunkcję -"oraz"). 
  

Pytanie 3 

Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.), zwanej dalej u.od. w zakresie rekultywacji składowisk nie zawierają norm, z których wynikałoby, iż w związku z funkcjonowaniem tych obiektów nie mogą znaleźć zastosowania przepisy P.o.ś. dotyczące rekultywacji powierzchni ziemi, gdy zachodzi konieczność jej przeprowadzenia z uwagi na zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu. Działania rekultywacyjne w tym przypadku wymagają uzgodnienia w trybie art. 106 P.o.ś.  
Uzgadnianie warunków rekultywacji w trybie P.o.ś. nie jest jednak wymagane gdy dotyczy ona bezpośrednio samego składowiska odpadów, jako wydzielonego obiektu budowlanego, gdyż obiekt ten nie stanowi powierzchni ziemi w rozumieniu ustawy (patrz art. 3 pkt. 25 P.o.ś.). Zagadnienia związane z rekultywacją samego składowiska po zakończeniu jego eksploatacji przesądza decyzja w przedmiocie zgody na zamknięcie składowiska (art. 54 ust. 4 pkt. 1 i 2 u.od.) natomiast związane z rekultywacją składowiska w toku eksploatacji może określać decyzja w przedmiocie uzgodnienia instrukcji eksploatacji składowiska (art. 53 ust. 4 pkt 7 i 13 u.od.). 
Wyjaśnienie zakresu obowiązku legalizacji rekultywacji składowiska odpadów w trybie przepisów u.o.g. pozostaje w gestii ministra właściwego do spraw rolnictwa. 
  

Pytanie 2 i 4 

Wyjaśnienie kwestii poruszanych w pytaniach pozostaje w gestii ministra właściwego do spraw rolnictwa. 

  ZASTĘPCA DYREKTORA 
Departamentu Polityki Ekologicznej 
   
Stanisław Kamiński