Konwencja o Różnorodności Biologicznej

• NOWOŚĆ: XV Posiedzenie Organu Doradztwa Naukowego i Technicznego (SBSTTA)
• NOWOŚĆ: VII posiedzenie Grupy Roboczej ds. Artykułu 8 (j) Konwencji o różnorodności biologicznej
• Tekst Konwencji o Różnorodności Biologicznej

Konwencja o różnorodności biologicznej, sporządzona w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r, została ratyfikowana przez Polskę w roku 1996 (Dz.U. z 2002 r. Nr 184, poz. 1532). Celem konwencji jest ochrona różnorodności biologicznej, zrównoważone użytkowanie jej elementów oraz uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści wynikających z wykorzystywania zasobów genetycznych, w tym przez odpowiedni dostęp do zasobów genetycznych i odpowiedni transfer właściwych technologii, z uwzględnieniem wszystkich praw do tych zasobów i technologii, a także odpowiednie finansowanie.

Różnorodność biologiczna oznacza zmienność wewnątrzgatunkową (bogactwo puli genowej) wszystkich żyjących populacji, międzygatunkową (zróżnicowanie gatunków) oraz ponadgatunkową (różnorodność ekosystemów i krajobrazów). Według postanowień Konwencji konieczne jest zachowanie całego środowiska przyrodniczego, na wszystkich jego poziomach organizacji, czyli zarówno ekosystemów bogatych i zróżnicowanych, jak i ubogich, a także tych elementów, które do tej pory były niedocenione lub nawet świadomie niszczone. Należy zachować bogactwo ekosystemów użytkowanych gospodarczo, w tym tradycyjnych ras i odmian zwierząt hodowlanych oraz roślin użytkowych. Konwencja podkreśla, że zachowanie różnorodności biologicznej wymaga wszechstronnych działań in-situ (czyli w miejscu naturalnego występowania danego elementu) i ex-situ (czyli poza miejscem naturalnego występowania w utworzonych kolekcjach, ogrodach botanicznych i zoologicznych, bankach genów itp.). Konieczne jest również włączenie do działań innych sektorów gospodarczych, wypracowanie szeregu bodźców ekonomicznych i społecznych wspierających działania na rzecz różnorodności biologicznej oraz prowadzenie działań na rzecz podnoszenia świadomości ekologicznej wszystkich mieszkańców Ziemi. Postanowienia Konwencji dotyczą także zasad dostępu do zasobów genetycznych oraz sprawiedliwego i równego podziału korzyści, poprzez m.in. dostęp do wyników badań naukowych, transfer nowoczesnych technologii i współpracę naukowo-techniczną. Utworzono elektroniczny system wymiany informacji o różnorodności biologicznej (CHM) oraz mechanizm finansowy (Global Environmental Fund - GEF), umożliwiający realizację szeregu projektów istotnych dla ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej w krajach rozwijających się oraz w krajach będących w okresie transformacji ustrojowej.

Najważniejszym organem Konwencji jest Konferencja Stron. Dziewiąte posiedzenie tego organu (COP9) odbyło się w maju 2008 r. w Bonn. Do jego najważniejszych postanowień należy przyjęcie:

• "mapy drogowej" dla dalszego negocjowania międzynarodowych uregulowań dotyczących dostępu do zasobów genowych i podziału korzyści;

• kryteriów naukowych i wytycznych tworzenia morskich obszarów chronionych poza krajową jurysdykcją;

• decyzji dotyczącej leśnej różnorodności biologicznej, w tym m.in. zawieszenie dopuszczenia drzew modyfikowanych genetycznie, stosownie do wewnętrznej legislacji państw-stron Konwencji;

• decyzji dotyczącej zwiększenia nacisku na rozwój środków związanych z identyfikacją, wyznaczaniem, zarządzaniem, monitorowaniem i oceną efektywności ochrony na obszarach chronionych oraz rozwoju systemu finansowania obszarów chronionych;

• decyzji w sprawie Światowej Inicjatywy Taksonomicznej dotyczącej rozwoju systemu informacji, gromadzenia i wymiany danych taksonomicznych;

• decyzji w sprawie efektywnej ochrony zasobów przyrodniczych wód śródlądowych i harmonizacji tej ochrony z inną działalnością człowieka prowadzoną na tych terenach;

• decyzji w sprawie prowadzenia dalszych działań skierowanych na zachowanie różnorodności biologicznej obszarów suchych i o charakterze stepowym;

• decyzji w sprawie Światowej Strategii Ochrony Roślin - harmonizacja działań związanych z ochroną roślin, stała ocena stanu zachowania roślin chronionych oraz wpływ zmian klimatu na szatę roślinną;

• Strategii Mobilizowania Środków oraz decyzji dotyczącej wzmocnienia instytucjonalnego, transferu technologii i innych działań związanych z celami Konwencji;

• decyzji dotyczącej zakazu nawożenia oceanów w związku z zapobieganiem zmianom klimatu oraz włączania troski o różnorodność biologicznych do negocjacji klimatycznych;

• decyzji dotyczącej konieczności produkcji i użytkowania biopaliw w sposób zrównoważony w stosunku do różnorodności biologicznej;

• decyzji dotyczącej utworzenia platformy współdziałania nauki i polityki w dziedzinie różnorodności biologicznej.

Dziesiąte Posiedzenie Konferencji Stron Konwencji (COP10) zaplanowane jest jesienią 2010 r. w Nagoi (Japonia).

Przydatne linki

• System Wymiany Informacji o Różnorodności Biologicznej

• Sekretariat Konwencji o różnorodności biologicznej

• Raporty dotyczące wdrażania Konwencji

• Globalna Inicjatywa Taksonomiczna, Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk