30.09.10 - Wyjaśnienie Ministerstwa Środowiska do artykułu Bolesława Bezega „Kary przesuniemy na samorządy” zamieszczonego na stronie www.portalsamorządowy.pl 23 września 2010 r.

Podkreślamy,  że na Polskę nie zostały nałożone żadne kary za brak wypełniania zobowiązań unijnych z zakresu gospodarki odpadami. Nie jest zatem prawdziwa informacja przytoczona przez autora artykułu, jakoby „od 16 lipca tego roku Komisja Europejska zaczęła naliczać nam kary – 40 tys. euro dziennie. Pierwsza rata – kara za rok 2010 w wysokości ok. 7 mln. euro będzie wymagalna w styczniu 2011 r.”  Nie jest nam znane  źródło kalkulacji takich kar.

Przypominamy, że przypadki naruszeń prawa Unii Europejskiej można podzielić na trzy kategorie:

• Brak notyfikacji: w przypadku, gdy państwo członkowskie nie wywiązuje się z obowiązku powiadomienia Komisji o działaniach podjętych w celu transpozycji dyrektywy (tzw. NEM
  – krajowe środki wykonawcze).
• Niezgodność prawa krajowego z prawem UE: w przypadku, gdy nastąpi nieprawidłowa transpozycja dyrektywy do prawa krajowego.
• Niewłaściwe stosowanie prawa: w przypadku, gdy państwo członkowskie nie dopełni zobowiązań nałożonych na nie przepisami prawa europejskiego, takich jak sporządzanie planów, monitoring, sporządzanie ocen oddziaływania na środowisko lub wyznaczanie specjalnych obszarów.

W przypadku niewykonania, nałożonych na Państwo Członkowskie obowiązków, Komisja Europejska może podjąć działania skutkujące nałożeniem sankcji za niewywiązanie się z zaleceń prawa Unii Europejskiej. W przypadku podjęcia takich działań przez Komisję Europejską Trybunał Sprawiedliwości będzie, po przedstawieniu propozycji przez Komisję Europejską, decydował o nałożeniu na kraj członkowski kar pieniężnych. Wysokość takiej kary zależy od kilku czynników, są to m.in.:

- ciężar naruszenia prawa,

- długość okresu naruszenia,

- konieczność zapewnienia skutku odstraszającego, by zapobiec kolejnym przypadkom naruszenia.

Jednak należy zauważyć, że takie kary są nakładane dopiero po przeprowadzeniu procesu wyjaśnienia występującej sytuacji i zbadaniu przez Komisję Europejską zaistniałych warunków, które spowodowały naruszenie prawa UE. W przypadku, gdy z prowadzonego postępowania wynika coroczna poprawa sytuacji – która może nawet nie prowadzi do uzyskania określonych poziomów w danym terminie, ale wykazuje ciągły postęp, wówczas Komisja Europejska może w ogóle nie skierować sprawy do Trybunału Sprawiedliwości.

 Istotne jest również to, że ewentualne kary są nakładane na państwa członkowskie a nie na poszczególne gminy.

Ogromne zdziwienie budzi zawarta w publikacji informacja -  „na składowiska będą mogły trafiać tylko odpady ulegające biodegradacji – tzw. odpady zielone”.  Wyjaśniamy - Sytuacja jest wręcz odwrotna! Dyrektywa 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów zakłada redukcję ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji. Z całą stanowczością podkreślamy - Polska jest zobowiązana do redukcji składowania odpadów ulegających biodegradacji.

 

Należy również  zaznaczyć, że zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez unieszkodliwianie odpadów rozumie się poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w załączniku nr 6 do ustawy w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska.

W związku z powyższym odpady w pierwszej kolejności powinny być poddane procesom odzysku, w tym recyklingu, a dopiero wówczas pozostałość po tych procesach powinna być unieszkodliwiona (w pierwszej kolejności poddana termicznemu przekształcaniu) a w ostateczności  składowana. Biorąc pod uwagę, że obecnie prawie wszystkie odpady komunalne są kierowane na składowiska odpadów, należy dążyć do popularyzacji innych metod ich unieszkodliwiania, w tym termicznego przekształcania.

Odnosząc się do stwierdzenia: „(…) Z pozostałej masy mamy odzyskiwać w drodze segregacji 50 proc. szkła, tworzyw sztucznych i papieru, które mają trafiać do powtórnej przeróbki. Pozostałe odpady mają ulegać biologicznej lub termicznej przeróbce. Co dalej będzie się działo z powstałym w ten sposób popiołem na razie nie wiadomo(…)” informujemy, że nie jest prawdziwa sugestia autora artykułu, że nie wiadomo co się dzieje z powstającym podczas spalania popiołem. Od czasu wejścia w życie przepisów z zakresu gospodarki odpadami sposób postępowania z odpadami po procesie termicznego przekształcania odpadów jest określony. Popioły mogą być m.in. wykorzystywane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. Nr 49, poz. 356) w instalacjach zgodnie z posiadanymi decyzjami na gospodarowanie tego rodzaju odpadami, a w ostateczności są unieszkodliwiane.

Informujemy ponadto, że odpady komunalne definiowane są jako - odpady powstające w gospodarstwach domowych lub odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Wobec czego uznawanie odpadów za komunalne nie zależy od tego kto jest ich posiadaczem.