Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

Archiwum: Wprowadzenie do programu

W dniu 10 czerwca 2011 r. podpisano Memorandum of Understanding dotyczące Norweskiego Mechanizmu Finansowego, natomiast 17 czerwca 2011 r. Memorandum of Understanding dotyczące Mechanizmu Finansowego EOG. Zawarcie dwustronnych umów międzynarodowych było konsekwencją podpisanych 28 lipca 2010 r. porozumień pomiędzy Unią Europejską a państwami-darczyńcami w sprawie uruchomienia nowej perspektywy finansowej Mechanizmów na lata 2009-2014. Państwami-Beneficjentami będzie dwanaście nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz Portugalia, Grecja i Hiszpania. Łączna kwota wsparcia wynosi 1,788 mld euro, z czego 32% przeznaczono dla Polski.

W ramach obu mechanizmów Polska otrzymała 578,1 mln euro z czego:

- 266,90 mln euro w ramach MF EOG

- 311,20 mln euro w ramach Norweskiego MF

Zgodnie z Aneksem B do Memorandum of Understanding MF EOG Ministerstwo Środowiska we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest Operatorem Programów w trzech z dziewięciu obszarów programowych:

1. Różnorodność biologiczna i działania na rzecz ekosystemów – przewidziana alokacja wynosi 20 mln euro.
2. Monitoring środowiska oraz zintegrowane planowanie i kontrola – przewidziana alokacja wynosi 15 mln euro.
3. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii – przewidziana alokacja wynosi 75 mln euro.

Powyższe Programy Operacyjne będą wdrażane wyłącznie w ramach Mechanizmu Finansowego EOG.

 

Obszary Programowe

Państwa-Darczyńcy opracowały tzw. obszary programowe (programme areas) przedstawiając w nich zakładane cele, oczekiwane rezultaty oraz sugerowane działania. W ramach obszarów programowych powstały programy operacyjne, w ramach których mają być realizowane projekty inwestycyjne i nieinwestycyjne.

A. Obszar programowy: Różnorodność biologiczna i działania na rzecz ekosystemów

W ramach powyższego obszaru programowego będzie realizowany Program Operacyjny „Ochrona różnorodności biologicznej i ekosystemów”, gdzie przewiduje się otwarty nabór wniosków, minimalną wartość dofinansowania projektu ustalono na poziomie 170 tys. euro a wartość maksymalną dofinansowania na – 800 tys. euro, wyodrębniono również schemat małych grantów dla projektów, których minimalna wartość dofinansowania wynosić będzie 50 tys. euro a maksymalna 250 tys. euro.

Zakres niniejszego Programu Operacyjnego koncentruje się na ochronie różnorodności biologicznej i ekosystemów poprzez realizację projektów zmierzających do zatrzymania procesu zmniejszania się oraz zanikania różnorodności biologicznej na terenie całego kraju, a w szczególności na obszarach Natura 2000. Ważne jest, aby ochrona różnorodności biologicznej była traktowana w sposób całościowy.

Oczekiwane rezultaty:

-  Zwiększenie potencjału dla efektywnego zarządzania obszarami Natura 2000 i ich monitorowania,

-  Zwiększenie potencjału lokalnych ekosystemów przeciwko obcym gatunkom inwazyjnym,

-  Wzrost świadomości społecznej oraz edukacji nt. różnorodności biologicznej i działań na rzecz ekosystemów, włączając w to wzrost świadomości społecznej oraz edukacji dot. powiązań pomiędzy różnorodnością biologiczną a zmianami klimatu oraz ekonomiczną wyceną ekosystemów,

-  Wzmocnienie integracji czynników dot. różnorodności biologicznej z politykami sektorowymi oraz ustawodawstwem,

-  Zwiększenie potencjału ekologicznych organizacji pozarządowych promujących różnorodność biologiczną.

 

W ramach Programu Operacyjnego przewiduje się realizację następujących rodzajów projektów zgłaszanych przez wnioskodawców w trybie naboru otwartego wniosków aplikacyjnych:

1. Projekty mające na celu zintegrowanie procesu zarządzania obszarami Natura 2000 poprzez zaangażowanie społeczności lokalnych;

2. Projekty mające na celu utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych w ekosystemach leśnych, nieleśnych oraz wodnych;

3. Projekty mające na celu ochronę różnorodności biologicznej poprzez zwiększenie powierzchni zadrzewień obszarów wiejskich;

4. Projekty mające na celu ochronę gatunków (ochrona in situ i ex situ; restytucja i reintrodukcja gatunków; kompleksowe programy ochrony gatunków chronionych);

5. Projekty mające na celu usuwanie i ograniczanie niekorzystnych wpływów inwazyjnych gatunków obcych;

6. Projekty mające na celu podwyższenie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez kształtowanie postaw ekologicznych.

W ramach powyższego programu przewiduje się również realizację projektu predefiniowanego pn. „Różnorodność biologiczna i działania na rzecz ekosystemów – ogólnopolska kampania informacyjna podnosząca świadomość nt. różnorodności biologicznej” wdrażanego przez Departament Edukacji Ekologicznej Ministerstwa Środowiska.

 

B. Obszar programowy: Monitoring środowiska oraz zintegrowane planowanie i kontrola

W ramach powyższego obszaru programowego będzie realizowany Program Operacyjny „Wzmocnienie monitoringu środowiskowego i działań kontrolnych”, gdzie przewiduje się realizację czterech projektów predefiniowanych, których beneficjentami będą: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK). Niniejszy program operacyjny będzie wdrażany w partnerstwie z Norweską Agencją ds. Klimatu i Zanieczyszczeń (KLIF).

Oczekiwane rezultaty:

-  Wzmocnienie potencjału władz, w zakresie których znajdują się kompetencje dot. środowiska  w relacji do zintegrowanego planowania i kontroli,

-  Pełniejsze informacje na temat wpływu, stanu i tendencji w zakresie ochrony środowiska,

-   Zwiększenie świadomość na temat monitorowania środowiska oraz zintegrowanego planowania i kontroli oraz edukacja w tym zakresie.

 

W ramach Programu Operacyjnego przewiduje się realizację następujących projektów predefiniowanych:

1. „Wzmocnienie systemu oceny jakości powietrza w Polsce w oparciu o doświadczenia norweskie” - Beneficjent GIOŚ
2. „Wzmocnienie potencjału technicznego  Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez zakup urządzeń  pomiarowych, wyposażenia laboratoryjnego i narzędzi informatycznych” - Beneficjent GIOŚ
3.   Monitoring efektów realizacji projektu PL0100 „Wzrost efektywności działalności Inspekcji Ochrony Środowiska na podstawie doświadczeń norweskich” - Beneficjent GIOŚ
4. „Model bazy danych przestrzennych dot. środowiska przyrodniczego wraz z systemem zarządzania w aspekcie kartograficznych opracowań tematycznych” - Beneficjent GUGiK

 

C. Obszar programowy: Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii

W ramach powyższego obszaru programowego będzie realizowany Program Operacyjny „Oszczędność energii i promocja źródeł energii odnawialnej”, gdzie przewiduje się otwarty nabór wniosków, minimalną wartość dofinansowania projektu ustalono na poziomie 170 tys. euro a wartość maksymalną dofinansowania na – 2 mln euro.

Zakres niniejszego Programu Operacyjnego koncentruje się na promowaniu oszczędności energii poprzez realizację projektów kompleksowej termomodernizacji wraz z wymianą przestarzałych źródeł ciepła oraz na promowaniu energii odnawialnej poprzez realizację projektów z wykorzystaniem OZE.

Oczekiwane rezultaty:

- Polepszenie efektywność energetycznej w budynkach,

- Zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych,

- Rozbudowanie strategii w celu polepszenia wykorzystania schematu zielonych inwestycji,

- Polepszenie zdolności do tworzenia rozwiązań dla odnawialnych źródeł energii na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym,

- Wzrost świadomości społecznej i edukacji w zakresie odnawialnych źródeł energii,

- Wzrost świadomości społecznej i edukacji w zakresie kwestii dotyczących efektywności energetycznej.

 

W ramach Programu Operacyjnego przewiduje się realizację następujących rodzajów projektów inwestycyjnych i nieinwestycyjnych zgłaszanych przez wnioskodawców w trybie naboru otwartego wniosków aplikacyjnych:

1.   Projekty lokalne mające na celu poprawę efektywności energetycznej w budynkach, obejmujące swoim zakresem termomodernizację  budynków użyteczności publicznej, przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, oświaty, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania.

2.   Projekty mające na celu zastąpienie przestarzałych źródeł ciepła dla budynków użyteczności publicznej o których mowa w ustępie 1 o mocy do 3 MW nowoczesnymi, energooszczędnymi i ekologicznymi źródłami ciepła lub energii elektrycznej, w tym: pochodzącymi ze źródeł odnawialnych lub źródłami ciepła i energii elektrycznej wytwarzanych w skojarzeniu (kogeneracji).

3.   Za źródła ciepła lub energii elektrycznej wykorzystujące energię ze źródeł odnawialnych o których mowa w ustępie 2 należy rozumieć:

•     kolektory słoneczne o powierzchni ponad 100 m2 (także dla budynków mieszkalnych);

•     układy fotowoltaiczne;

•     instalacje do wykorzystania biogazu (z wyłączeniem produkcji tylko energii elektrycznej);

•     pompy ciepła;

•     instalacje do wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł geotermalnych;

•     kotły na biomasę o mocy do 3 MW.

4. Projekty mające na celu modernizację węzłów cieplnych o mocy do 3 MW dla budynków użyteczności publicznej o których mowa w ustępie 1.

 

W ramach powyższego programu przewiduje się również realizację dwóch projektów predefiniowanych wdrażanych przez Departament Edukacji Ekologicznej Ministerstwa Środowiska:

1. „Działania edukacyjne i promocyjne w zakresie efektywności energetycznej i wykorzystania odnawialnych źródeł energii, włączając ideę domów przyjaznych środowisku”

2. „Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu”

Propozycje dwóch programów operacyjnych, tj. „Różnorodność biologiczna i działania na rzecz ekosystemów” oraz „Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii” zostały przekazane do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w celu zaakceptowania. Natomiast Program Operacyjny „Monitoring środowiska oraz zintegrowane planowanie i kontrola” jest na etapie opiniowania przez zainteresowane jednostki. Ponadto powyższe Programy Operacyjne zostały przekazane do zaopiniowania przez odpowiednie departamenty w Ministerstwie Środowiska.

zobacz aktualną wersję