Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

Archiwum: Obszary koncesyjne na węgiel kamienny i metan pokładów węgla

Metan w Polsce

Metan pokładów węgla (MPW) występuje głównie w złożach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W złożach Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego koncentracje metanu są znacznie mniejsze, a wartość wystąpień MPW w obszarze Lubelskiego Zagłębia Węglowego nie została jeszcze definitywnie ustalona, lecz wydaje się mieć mniejsze znaczenie gospodarcze. 

Górnośląskie Zagłębie Węglowe charakteryzuje się największym potencjałem złożowych koncentracji MPW. Według ostatnich badań, geologiczne zasoby perspektywiczne metanu pokładów węgla oceniane są na koniec 2005 r na około 254 mld m³, w tym bilansowe zasoby wydobywalne mogą wynośić około 150 mld m³, a ponadto dodatkową rezerwą mogą być pozabilansowe zasoby wydobywalne szacowane na 38 mld m³. Znacznie mniejsze perspektywy wiązane są z Dolnośląskim Zagłębiem Węglowym z zasobami perspektywicznymi rzędu 5 mld m³. W Lubelskim Zagłębiu Węglowym nie wyklucza się możliwości występowania MPW, lecz mała ilość informacji nie daje podstaw do szacunku liczbowego.

Udokumentowane zasoby MPW występują w 45 złożach w obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Zasoby wydobywalne bilansowe wynoszą 85,86 mld m³, w tym w obszarach eksploatowanych 29 złóż węgla 25,89 mld m³, a poza zasięgiem górniczej eksploatacji węgla tzn. w niezagospodarowanych złożach rezerwowych, lub w strefie złóż głębokich o głębokości poniżej 1000 m w 19 polach zasoby wynoszą 60 mld m³.
Zasoby przemysłowe w złożach zagospodarowanych określone zostały dla 18 złóż i wynoszą 3 486 mln m³.
Wydobycie metanu w 2005 roku prowadzone było z 16 złóż GZW i wyniosło 272,7 mln m³ (wzrost w porównaniu do roku poprzedniego o 6,52 mln m³). Ponadto w 2005 roku do atmosfery wyemitowano 170 mln m³ metanu.

Kopalnie o największym wydobyciu rocznym CH4 (wszystkie należące do JSW): 
Zofiówka – 62,77 mln m³
Pniówek – 38,91 mln m³
Krupiński – 33,64 mln m³

Aktualnie obowiązujące koncesje na metan traktowany jako kopalina główna:

• 1 koncesja na wydobywanie metanu ze złoża „Silesia Głęboka”, udzielona firmie Metanel S.A. (południowa część GZW, złoże eksploatowane czasowo).

• 2 tzw. koncesje łączne (na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie metanu), w tym:

  • 1 koncesja dla firmy Poltex Methane (południowo-zachodnia część GZW, etap początku rozpoznawania złoża),

  • 1 koncesja dla Spółki Karbonia PL (obszar zlikwidowanej kopalni Morcinek, GZW, etap eksploatacji – wydobycie w 2005 roku 3,96 mln m3).

Ponadto kilkanaście kopalń węgla kamiennego w GZW posiada koncesje na wydobywanie złóż węgla kamiennego jako kopaliny głównej oraz metanu jako kopaliny towarzyszącej. W takim przypadku metan stanowi głównie źródło zagrożenia prowadzenia eksploatacji węgla kamiennego i musi być usuwany ze względów bezpieczeństwa. Do prowadzenia bezpiecznej eksploatacji metanowych złóż węglowych niezbędne jest odmetanowienie kopalń, które polega na ujmowaniu CH₄ ze złoża węglowego i odprowadzeniu go, siecią rurociągów metanowych, poza strefę prowadzenia robót górniczych.

Stopień wykorzystania metanu przez zakłady górnicze jest zmienny. Sięga od kilku do maksymalnie nawet 100 % w przypadku kilku kopalń. Z uwagi na dużą zawartość metanu w złożach węgli największym problemem jest on dla Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA , która sukcesywnie stara się zagospodarowywać gospodarczo metan, wykorzystując go w układach centralnych klimatyzacji, suszarniach oraz układach elektro-energetycznych.

Odpowiednie technologie odmetanowania umożliwiają stabilizację parametrów ujmowanego gazu, co pozwala z kolei na jego sprzedaż do zakładów gazowniczych a także budowę własnych obiektów utylizacji. Stosuje się najbardziej efektywne układy skojarzone do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej a także „zimna” w instalacjach centralnej klimatyzacji kopalni.

Z uwagi na m.in. wysokie ceny surowców energetycznych na rynkach światowych oraz rozwój nowych technologii w ostatnich miesiącach obserwujemy duży wzrost zainteresowania MPW w Polsce. 

Wynikiem tego jest m.in. udzielona przez Ministra Środowiska w dniu 18.10.2006r. nowa koncesja dla firmy z amerykańskim kapitałem EurEnergy Resources Poland Sp.z o.o. na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż metanu z pokładów węgla kamiennego w obszarze niecki głównej GZW (obszar o powierzchni ok.500 km²).
Koncesja została udzielona na 5 lat.

 

 

kliknij aby powiększyć mapę

zobacz aktualną wersję