Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Archiwum: Umowy wielostronne

Ratyfikacja konwencji lub innej umowy międzynarodowej lub też przystąpienie do niej zobowiązuje w świetle prawa międzynarodowego i krajowego do podejmowania działań na rzecz realizacji jej postanowień.

Wszystkie Wielostronne Umowy Środowiskowe (Multilateral Environmental Agreements – w skrócie MEAs) rejestrowane są w bazie danych Sekretariatu Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. Do MEAs kwalifikowane są wszystkie umowy wielostronne, których inicjatorami były organizacje/instytucje, zajmujące się szeroko pojętymi sprawami środowiska (np. UNEP). Stąd, wśród typowo środowiskowych umów wielostronnych np. CBD, Konwencja Genewska, znalazły się umowy o charakterze czysto gospodarczym, np. Konwencja Wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej, Konwencja Sztokholmska w sprawie Trwałych Związków Organicznych (POPs).

 

Umowy wielostronne o zasięgu globalnym 

Wymienione poniżej umowy dotyczą konwencji, protokółów, traktatów i porozumień o zasięgu wykraczającym poza region europejski. Będą to umowy rzeczywiście globalne, np. UN FCCC, CBD, UN CCD, ale też umowy międzyregionalne, np. Porozumienie o ochronie wodniczki. W większości z tych MEAs Polska musi respektować wspólne stanowisko Unii Europejskiej, jako całości, reprezentowanej przez aktualną Prezydencję UE. Polska może jednak negocjować swoje warunki na forum Grupy Roboczej do spraw Międzynarodowych Problemów Środowiska UE (WPIEI), ustalającej wspólne stanowisko Unii.

 

Umowy wielostronne o zasięgu regionalnym (europejskim) 

Zdecydowana większość europejskich MEAs powstała z inicjatywy Europejskiej Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych i w ramach procesu ”Środowisko dla Europy”.
Do najważniejszych należy najstarsza z konwencji europejskich Konwencja Genewska (LRTAP) z 1979 roku z jej protokołami, która w zasadniczy sposób zredukowała wielkość zanieczyszczeń powietrza nad kontynentem europejskim, a przede wszystkim wielkość tzw. „kwaśnych deszczy” powodujących degradację lasów w środkowej i północnej Europie.

 

Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym 

Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym powstawały w celu rozwiązania problemów łączących tylko kilka krajów leżących w tej samej strefie geograficznej (najczęściej zlewni morskiej lub rzecznej).

 

Tab. Zestawienie obowiązujących umów wielostronnych w dziedzinie środowiska.

 

Umowy wielostronne o zasięgu globalnym

Lp.

Nazwa umowy

Daty:

ratyfikacji
wejścia w życie w Polsce
publikacja

Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją

1

Konwencja o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza, jako środowisko życiowe ptactwa wodnego z 2 lutego 1971 roku (Konwencja Ramsarska)

06.01.1977 r.
22.03.1978 r.
Dz. U. z 1978 r. Nr 7 poz. 24 i 25

GDOŚ DOP,(WOSCiK)

2

Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem z 3 marca 1973 roku (Konwencja Waszyngtońska - CITES)

03.11.1989 r.
12.03.1990 r.
Dz. U. z 1991 r. Nr 27 poz.112

MŚ DOP (PROP)

3

Konwencja o ochronie dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk naturalnych z 19 września 1979 roku (Konwencja Berneńska)

12.07.1995 r.
01.01.1996
Dz. U. z 1996 r. Nr 58, poz. 263 i 264;Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 154

GDOŚ DOP, (WOGiZ)

4

Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt z 23 czerwca 1979 roku (Konwencja Bońska)

13.12.1995 r.
01.05.1996 r.
Dz. U. z 2003 r. Nr 2 poz. 17

MŚ DOP

5

Konwencja Wiedeńska w sprawie ochrony warstwy ozonowej z 22 marca 1985 roku

 

25.06.1990 r.
11.10.1990 r.
Dz. U. z 1992 r. Nr 98 poz.488

MŚ DZKiOA

Protokół Montrealski w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową z 16 września 1987 roku

25.06.1990 r.
11.10.1990 r.
Dz. U. z 1992 r. Nr 98 poz.490

Poprawki londyńskie z 1990 roku

02.10.1996 r.
31.12.1996 r.
Dz. U. z 2001 r. Nr 44 poz. 491

Poprawki kopenhaskie z 1992 roku

02.10.1996 r.
31.12.1996 r.
Dz. U. z 2001 r. Nr 44 poz. 493

Poprawki montrealskie z 1997 roku

08.10.1999 r.
05.03.2000 r.
Dz. U. z 2001 r. Nr 44 poz. 495

Poprawki pekińskie z 1999 roku

13.04.2006 r.
12.07.2006 r.

6

Konwencja o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych z 22 marca 1989 roku (Konwencja Bazylejska)

10.01.1992 r.
18.06.1992 r.
Dz. U. z 1995 r. Nr 19, poz. 88

 

GIOŚ DKR

Poprawka III/1 do Konwencji Bazylejskiej, dotycząca zakazu eksportu odpadów do krajów innych niż określone w załączniku VII do Konwencji (Ban Ammendment)

29.01.2003 r. (tekst niepublikowany)

 

Protokół do Konwencji Bazylejskiej w sprawie odpowiedzialności i rekompensat za szkody wynikłe z transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych

Polska nie ratyfikowała i w najbliższym czasie nie planuje ratyfikowania Protokółu (na forum Konwencji Bazylejskiej trwają dyskusje dotyczące treści Protokółu)

7

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu z 9 maja 1992 roku

16.06.1994 r.
24.10.1994 r.
Dz. U. z 1996 r. Nr 53 poz. 238

MŚ DZKiOA

 

 

Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu z 11 grudnia 1997 roku

13.12.2002 r.
16.02.2005 r.
Dz. U. z 2005 r. Nr 203, poz.1684

8

Konwencja o różnorodności biologicznej z 9 maja 1992 roku

13.12.1995 r.
19.12.1996 r.
Dz. U. z 2002 r. Nr 184, poz. 1532

MŚ DOP

Protokół kartageński o bezpieczeństwie biologicznym do Konwencji o różnorodności biologicznej sporządzony w Montrealu dnia 29 stycznia 2000 roku

10.12.2003 r.
09.03.2004 r.
Dz. U. z 2004 r. Nr 216 poz. 2201

9

Konwencja NZ w sprawie zwalczania pustynnienia w krajach dotkniętych poważnymi suszami i/lub pustynnieniem, zwłaszcza w Afryce

02.10.2001 r.
12.02.2002 r.
Dz. U z 2002 r. Nr 185 poz. 1538

KZGW

10

Porozumienie o ochronie wodniczki Acrocephalus paludicola podpisane 12 lipca 2004 roku w Bonn

Nie podlega ratyfikacji
(tekst nieopublikowany)

GDOŚ DOP,(WOGiZ)

11

Konwencja Sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (POPs) z 23 maja 2001 roku

30.09.2008 r.
21.01.2009 r.
Dz. U. z 2009 r. Nr 14, poz. 76 i 77

MŚ DGO

12

Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, sporządzony w Moskwie, Waszyngtonie i Londynie dnia 1 lipca 1968 r.

03.05.1969 r.
05.03.1970 r.
Dz. U. z 1970 r. Nr 8 poz. 60

PAA

Porozumienie między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i Międzynarodową Agencją Energii Atomowej dotyczącego wprowadzenia w życie artykułu III ustęp 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, podpisane w Brukseli dnia 5 kwietnia 1973 r.

02.08.2006 r.
01.03.2007 r.
Dz. U. z 2007 r. Nr 218 poz. 1617

Protokół dodatkowy do Porozumienia między Republiką Austrii, Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Finlandii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Portugalską, Królestwem Hiszpanii, Królestwem Szwecji, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Międzynarodową Agencją Energii Atomowej dotyczącego wprowadzenia w życie artykułu III ustępy 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej podpisany w Wiedniu dnia 22 września 1998 r.

02.08.2006 r.
01.03.2007 r.
Dz. U. z 2007 r. Nr 156 poz. 1096

13

Konwencja o ochronie fizycznej materiałów jądrowych wraz z załącznikami I i II, otwarta do podpisu w Wiedniu i w Nowym Jorku w dniu 3 marca 1980 r.

08.09.1983 r.
08.02.1987 r.
Dz. U. z 1989 r. Nr 17 poz. 93

PAA

 

 

Poprawka do konwencji o ochronie fizycznej materiałów jądrowych, przyjęta w Wiedniu dnia 8 lipca 2005 r.

20.04.2007 r.

14

Konwencja o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej, sporządzona w Wiedniu dnia 26 września 1986 r.

22.01.1988 r.
24.04.1988 r.
Dz. U. z 1988 r. Nr 31 poz. 216

PAA

15

Konwencja o pomocy w przypadku awarii jądrowej lub zagrożenia radiologicznego, sporządzona w Wiedniu dnia 26 września 1986 r.

22.01.1988 r.
24.04.1988 r.
Dz. U. z 1988 r. Nr 31 poz. 218

PAA

16

Konwencja Wiedeńska o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzona w Wiedniu dnia 21 maja 1963 r.

08.12.1989 r.
23.04.1990 r.
Dz. U. z 1990 r. Nr 63 poz. 370

PAA

Protokół Zmieniający Konwencję wiedeńską o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzony w Wiedniu dnia 12 września 1997 r.

Protokół jest w trakcie procesu ratyfikacyjnego

17

Wspólny protokół dotyczący stosowania Konwencji wiedeńskiej i Konwencji paryskiej (o odpowiedzialności za szkody jądrowe), sporządzony w Wiedniu dnia 21 września 1988 r.

08.12.1989 r.
27.04.1992
Dz. U. z 1994 r. Nr 129 poz. 633

 

PAA

18

Konwencja bezpieczeństwa jądrowego, sporządzona w Wiedniu dnia 20 września 1994 r.

 

14.06.1995 r.
24.10.1996 r.
Dz. U. z 1997 r. Nr 42 poz. 262

PAA

19

Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych, przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 10 września 1996 r.

25.05.1999 r.
Traktat nie wszedł jeszcze w życie
Dz. U. 1999 nr 15 poz. 145

PAA

20

Wspólna Konwencja bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi, sporządzona w Wiedniu dnia 5 września 1997 r.

09.03.2000 r.
18.06.2001 r.
Dz. U. z 2002 r. Nr 202 poz. 1704 

PAA

 

Umowy wielostronne o zasięgu regionalnym (europejskim) 

Lp.

Nazwa umowy

Daty:

ratyfikacji
wejścia w życie w Polsce
publikacji

Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją

1

Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości z 13 listopada 1979 roku (Konwencja Genewska)

19.07.1985 r.
17.10.1985 r.
Dz. U. z 1985 r. Nr 60 poz. 311

MŚ DZKiOA

 

 

Protokół dotyczący długofalowego finansowania wspólnego programu monitoringu i oceny przenoszenia zanieczyszczeń na dalekie odległości w Europie z 28 września 1984 roku (EMEP)

14.09.1988 r.
14.09.1988 r.
Dz. U. z 1988 r. Nr 40 poz. 313

Protokół w sprawie ograniczania emisji siarki lub jej przepływów transgranicznych przynajmniej o co najmniej 30% z 1985 roku

Protokół przestał obowiązywać

Protokół w sprawie emisji tlenków azotu lub ich transgranicznych przepływów z 1988 roku

Planowana ratyfikacja

Protokół w sprawie kontroli emisji lotnych związków organicznych lub ich transgranicznch przepływów z 1991 roku

Planowana ratyfikacja

Protokół w sprawie dalszego ograniczenia emisji siarki z 1994 roku

Planowana ratyfikacja

Protokół w sprawie metali ciężkich z 1998 roku

Planowana ratyfikacja

Protokół w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych  (TZO) z 1998 roku

Planowana ratyfikacja

Protokół w sprawie przeciwdziałania zakwaszaniu, eutrofizacji i powstaniu ozonu przyziemnego z 1999 r.

Planowana ratyfikacja

2

Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z 25 lutego 1991 roku (Konwencja z Espoo)

12.06.1997 r.
10.09.1997 r.
Dz. U. z 1999 r. Nr 96 poz. 1110

GDOŚ DOOŚ

 

Protokół dotyczący Strategicznych Ocen Oddziaływania na Środowisko do Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Konwencja z Espoo) z 2003 roku

Planowana ratyfikacja

3

Porozumienie o ochronie nietoperzy w Europie z 4 grudnia 1991 roku (EUROBATS)

04.12.1991 r.
10.05.1996 r.
Dz. U. z 1999 r. Nr 96 poz. 1112

MŚ DOP

4

Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych z 18 marca 1992 roku

17.02.2000 r.
13.06.2000 r.
Dz. U. z 2003 r. Nr 78 poz. 703

KZGW

MŚ DIŚ

Protokół „Woda i Zdrowie” do Konwencji o Ochronie i Użytkowaniu Cieków Transgranicznych i Jezior Międzynarodowych z 1992 roku

Podpisany 17.06.1999 r.
Protokół jest w trakcie procesu ratyfikacyjnego

Protokół w sprawie odpowiedzialności cywilnej i odszkodowania za szkody wynikłe z transgranicznych skutków awarii przemysłowych na wodach transgranicznych do konwencji o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych oraz konwencji w sprawie transgranicznych skutków awarii przemysłowych z 2003 roku

Podpisany 13.06.2003 r.
Planowana ratyfikacja

5

Konwencja w sprawie transgranicznych skutków awarii przemysłowych z 17 marca 1992 roku (konwencja awaryjna)

8.09.2003 (ratyfikacja)
Dz.U.z 2004 r. Nr 129 poz. 1352

GIOŚ, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP)

6

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencja z Aarhus) z 25 czerwca1998 roku

31.12.2001 r.
16.05.2002 r.
Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706

MŚ DEE

 

 

Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencji z Aarhus) z 2003 roku

Planowana ratyfikacja

GIOŚ DIiO

7

Konwencja w sprawie ustanowienia Europejskiej Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT) z 24 maja 1983 roku

Konwencja jest w trakcie procesu ratyfikacyjnego

 

IMGW

8

Europejska Konwencja Krajobrazowa z 20 października 2000 roku

24.06.2004 r.
01.01.2005 r.
Dz. U. z 2006 r. Nr 14, poz. 98

GDOŚ DOP,

(WOSCiK)

9

Konwencja o Europejskim Instytucie Leśnictwa z 28 sierpnia 2003 roku

12.01.2009 r.
Dz. U z 2009 r. Nr 14 poz. 78

MŚ DL

10

Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego z 16 listopada 1972 roku

06.05.1976 r.
30.09.1976 r.
Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190

MŚ DOP

 

11

Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, podpisany w Brukseli 17 kwietnia 1957 roku 

23.07.2003 r.
01.05.2004 r.
Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864

PAA

 

Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym 

Lp.

Nazwa umowy

Daty:

ratyfikacji
wejścia w życie w Polsce
publikacja

Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją

1

Porozumienie o ochronie małych waleni Morza Północnego i Bałtyku z 17 marca 1992 roku (ASCOBANS)

17.03.1992 r.
18.02.1996 r.
Dz. U. z 1999 r. Nr 96 poz. 1108

MŚ DOP

2

Nowa Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego z 9 kwietnia 1992 roku (Konwencja Helsińska)

24.06.1999 r.
17.01.2000 r.
Dz. U. z 2000 r. Nr 28 poz. 346

GIOŚ

 

3

Umowa o Międzynarodowej Komisji Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem z 11 kwietnia 1996 r.

05.01.1999 r.
28.04.1999 r.
Dz. U. z 1999 r. Nr 79 poz. 886

KZGW

4

Ramowa Konwencja o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat z 22 maja 2003 roku

27.02.2006 r.
Dz. U z 2007 r. nr 96 poz.634

MŚ DOP

 

 

zobacz aktualną wersję

Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 24.05.2012 r., 13:06.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 57 92 900

Serwis odwiedziło 203786 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare