Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

Archiwum: Ustawa z dnia 4.02.1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 ze zm.)

Warszawa,     23 maja 2003 r.


Wyjaśnienie ogólne  
  
  

W związku z zapytaniami dotyczącymi możliwości wydobywania kopaliny pospolitej dla potrzeb własnych właściciela nieruchomości, na której występuje złoże, uprzejmie wyjaśniam co następuje: 

Na wydobywanie kopaliny stanowiącej część składową nieruchomości gruntowej właściciel tej nieruchomości potrzebuje koncesję. Wymaga tego przepis art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178 ze zm.), a także art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo górnicze i geologiczne (Dz. U. Nr 27 poz. 96 ze zm.), który brzmi: "Koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie ... wydobywania kopalin ze złóż ...". Zatem przepisy prawa nie przewidują innego wydobywania kopalin, niż w ramach działalności gospodarczej, wymagającej koncesji. 

Złoża kopalin są cennym nieodnawialnym składnikiem środowiska i jako takie podlegają szczególnej ochronie. Ustawodawca z całą świadomością nie dopuścił innych form wydobywania kopalin np. na tzw. potrzeby własne, jako stanowiącego zagrożenie dla środowiska a, w szczególności naruszające w wielu przypadkach zasady ochrony powierzchni ziemi, ochrony gruntów rolnych lub samych złóż kopalin. Ma to zapobiec nielegalnej eksploatacji złóż prowadzonej przez właściciela nieruchomości lub przypadkowe osoby, co nierzadko się zdarza. Mała skala wydobycia, którą się często przy tej okazji szermuje stanowi kryterium trudne do jednoznacznej oceny i jednocześnie jest pretekstem do nielegalnego wydobycia niedopuszczalnego w świetle omawianych przepisów prawa. Gdyby zatem ustawodawca zechciał dopuścić w Prawie geologicznym i górniczym wydobywanie kopalin na własne potrzeby, z pewnością potrafiłby to wyartykułować. Skoro zaś tego nie uczynił, należy przyjąć, że nie przewidział takiej możliwości.  

Należy dodać, że wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji jest działalnością nielegalną i podlega przepisom karnym art. 118 i art. 119 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Nadto prowadzącemu taką działalność starosta, zgodnie z art. 85a przywołanej ustawy, powinien ustalić podwyższoną opłatę eksploatacyjną.  

Niewątpliwie opisana działalność narusza wymagania ochrony gruntów rolnych, bowiem prowadzi do innego niż rolne ich wykorzystania (art. 7 i nast. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. Dz. U. Nr 16 poz. 78 ze zm.)

zobacz aktualną wersję