Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Ścieżka do tej strony:

Rozdział IX

Opłaty

A. Zarys regulacji prawnej

1. Opłaty za udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie

Ustawa POŚ przewiduje opłaty nie za samo udostępnianie informacji, a za pewne konkretne czynności z tym związane:

1) wyszukiwanie informacji,

2) sporządzanie kopii dokumentów lub danych, oraz

3) przesyłanie kopii dokumentów lub danych.

Nie wymaga opłaty wyszukiwanie i przeglądanie w siedzibie organu dokumentów wyszczególnionych w publicznie dostępnym wykazie.

Bezpłatne jest udostępnienie informacji niewymagającej wyszukiwania, która może być przekazana w formie ustnej (co wynika z tego, że z przekazaniem informacji w formie ustnej nie jest związane wyszukiwanie, sporządzenie kopii dokumentów lub danych a także przesyłanie kopii dokumentów lub danych).

Stawki opłat

Szczegółowe stawki opłat określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 25 marca 2003 r. w sprawie stawek opłat za udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie (Dz. U. Nr 50, poz. 435). Przewidziane tam stawki opłat wydają się dość umiarkowane choć trudno określić w tej chwili czy zostały właściwie dobrane (tzn. czy odzwierciedlają związane z tym uzasadnione koszty).

Opłata za wyszukiwanie informacji

Opłata za wyszukiwanie informacji wynosi:

· 5 zł, jeżeli wymagane jest wyszukanie do dziesięciu dokumentów,

· za każdy kolejny dokument, jeżeli informacja wymaga wyszukania więcej niż dziesięciu dokumentów opłata wzrasta o 0,5 (czyli pobiera się połowę zwykłych opłat).

Opłata za sporządzenie kopii

Opłaty za sporządzanie kopii dokumentów lub danych w formacie 210 mm x 297 mm (A4) wynoszą:

· 0,30 zł za stronę kopii czarno-białej;

· 2,50 zł za stronę kopii kolorowej.

 

Natomiast za sporządzanie kopii dokumentów lub danych w formatach większych stawka wzrasta. I tak w formacie:

· 297 mm x 420 mm (A3) pobiera się opłaty mnożąc je przez współczynnik różnicujący 2;

· 420 mm x 594 mm (A2) pobiera się opłaty mnożąc je przez współczynnik różnicujący 4;

· 594 mm x 841 mm (A1) pobiera się opłaty mnożąc je przez współczynnik różnicujący 8;

· 841 mm x 1.189 mm (A0) pobiera się opłaty mnożąc je przez współczynnik różnicujący 16.

Opłaty za sporządzanie kopii dotyczą tylko kopii papierowych, a nie np. skopiowania dokumentu na dyskietkę czy CD-ROM.

Obniżka stawek

W uprzywilejowany sposób potraktowane zostało sporządzanie kopii dokumentów lub danych dla celów nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. W takiej sytuacji pobiera się opłaty mnożąc je przez współczynnik różnicujący 0,5.

 

Opłata za przesłanie

Opłata za przesłanie kopii dokumentów lub danych drogą pocztową wynosi:

· opłatę w wysokości podanej w obowiązującym cenniku usług pocztowych „Poczty Polskiej" za przesyłkę danego rodzaju i danej kategorii wagowej, zwiększoną o:

- 2 zł - w przypadku kopii dokumentów lub danych w formie wydruku lub kserokopii;

- 5 zł - w przypadku kopii dokumentów lub danych na nośniku elektronicznym dostarczonym przez wnioskodawcę.

 

Sposób dokonania opłaty.

Rozporządzenie przewiduje wyjątkowo skomplikowany sposób uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji. Zgodnie z preambułą do dyrektywy 2003/4 opłata wstępna winna być wyjątkiem, co powoduje konieczność dostosowania rozporządzenia do tego aktu.

Organ najpierw ustala stawki opłaty za wyszukiwanie informacji i sporządzenie kopii dokumentów, informując o nich wnioskodawcę i wzywając do zapłaty.

Opłatę tę uiszcza się przez wpłatę do kasy lub na rachunek bankowy właściwego organu administracji.

Przesłanie kopii dokumentów lub danych następuje dopiero po przedstawieniu przez wnioskodawcę dowodu uiszczenia opłaty.

Zauważyć tutaj jednak trzeba, że gdyby organ przesłał informację bez przedstawienia tego dowodu, to i tak ma możliwość późniejszego dochodzenia tej opłaty od wnioskodawcy. W takim przypadku, gdyby wnioskodawca nie chciał tej opłaty uiścić organ może ją ściągnąć w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Natomiast opłata za przesłanie kopii dokumentów lub danych drogą pocztową uiszczana jest przy odbiorze przesyłki.

 

2. Opłaty za udostępnianie informacji publicznej

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje w zasadzie pobierania opłat za udostępnienie informacji.

Pobieranie opłat przewidziane jest tylko w pewnych sytuacjach, określonych w art. 15. Zgodnie z tym artykułem:

1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

W odniesieniu do informacji o środowisku i jego ochronie, niezależnie od tego, czy są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązują stawki opłat określone na podstawie POŚ.

W takim zaś zakresie, w jakim nie jest to uregulowane, w stosunku do informacji publicznej obowiązuje przytoczony wyżej art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności dotyczy to dodatkowych kosztów i wiążącej się z tym sprawy powiadamiania o wysokości opłaty.

Powiadomienie o wysokości opłaty

Powiadomienie organu o wysokości opłaty ma nastąpić najpóźniej w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Dalej wnioskodawca ma 14 dni na ewentualną zmianę wniosku w zakresie sposobu (np. zamiast listownego udostępnienia informacji odbiór osobisty) lub formy udostępnienia informacji (np. zamiast papierowych kopii dokumentów - forma elektroniczna). Po upływie tych 14 dni następuje udostępnienie informacji, chyba, że wcześniej wnioskodawca zmieni sposób lub formę udostępnienia.

43. Inne opłaty

Niektóre ustawy z zakresu ochrony środowiska wprowadzają inne, szczególne opłaty za udostępnienie szczególnych informacji. Z reguły jest to związane z kosztami poniesionymi dla pozyskania tego typu informacji. Istnienie takiego szczególnego reżimu prawnego dotyczącego opłat powoduje, że nie stosuje się już opłat przewidzianych w POŚ.

Taką właśnie szczególną opłatę przewiduje ustawa - Prawo wodne. Pobierana jest ona za udostępnianie informacji hydrologiczno-meteorologicznej oraz informacji hydrogeologicznej przez odpowiednio Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Państwowy Instytut Geologiczny. Mają one obowiązek nieodpłatnego udostępniania informacji o stanie atmosfery i hydrosfery organom władzy publicznej oraz właścicielom wód lub działającym w ich imieniu zarządcom, zaś o stanie zasobów wód podziemnych jedynie organom władzy publicznej. Oba Instytuty mogą natomiast te informacje sprzedawać pozostałym odbiorcom.

Analogiczną szczególną opłatę przewiduje ustawa - Prawo geologiczne i górnicze w odniesieniu do informacji geologicznej. Ustawa ta przewiduje, że informacja ta udostępniana jest nieodpłatnie jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań własnych. Informacji tych samorządy nie mogą wykorzystywać do prowadzenia działalności gospodarczej, ani udostępniać innym podmiotom. Ustawa wprowadza natomiast odpłatność w zakresie wykorzystania informacji geologicznej. Oznacza to konieczność określenia sposobu wykorzystania udostępnianej informacji, bo od tego uzależniona będzie odpłatność za informację.

Wreszcie szczególne opłaty przewiduje ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o leśnym materiale rozmnożeniowym. Za wyszukiwanie informacji w powołanych do życia na podstawie tej ustawy rejestrach, sporządzanie odpisów i wyciągów oraz ich przesyłanie minister pobiera opłatę, której wysokość nie może przewyższać planowanych kosztów związanych z wydaniem dokumentów. Opłata ta stanowi dochód budżetu państwa. Szczegółowo wysokość opłat uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 stycznia 2004 r. w sprawie wysokości opłat za wyszukiwanie informacji w Krajowym Rejestrze Leśnego Materiału Podstawowego, rejestrze świadectw pochodzenia leśnego materiału rozmnożeniowego i rejestrze dostawców, za sporządzanie odpisów i wyciągów i ich przesyłanie oraz sposobu uiszczania opłat.

 

B. Praktyczne porady.problemy

1. A. Opłata skarbowa za udostępnienie informacji a opłata skarbowa od wniosku o udostępnienie informacji Czy od wniosku o udostępnienie informacji o środowisku należy pobrać opłatę skarbową?

Za samo udostępnienie informacji nie pobiera się opłaty skarbowej, pobiera się ją jednak od wniosku o udostępnienie informacji.

Za udostępnienie informacji nie jest pobierana opłata skarbowa, ponieważ - zgodnie z art. 3 ustawy o opłacie skarbowej - „nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia oraz zezwolenia, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione" (czynność polegająca na udzieleniu informacji o środowisku jest właśnie - na podstawie ustawy POŚ - albo obciążona „inną opłatą" albo od tej opłaty zwolniona).

W świetle przeprowadzonych badań jako najistotniejszy jawi się Pproblem pobierania opłaty skarbowej od wniosków o udostępnienie informacji o środowisku trzeba - świetle przeprowadzonych badań - uznać za bardzo istotny. Aż w 42% badanych gmin, ponad 1/3 badanych powiatów i ponad połowie pozostałych badanych instytucji nie pobierano takiej opłaty.

Jednakże przepisy w tym względzie są jednoznaczne: za wniosek o udostępnienie informacji o środowisku pobiera się opłatę skarbową. Wynika to z konstrukcji art. 1 ustawy o opłacie skarbowej oraz załącznika do ustawy. Mówią one, że wniosek o dokonanie czynności organu (w tym wypadku - udzielenie informacji) i sama czynność to dwa odrębne przedmioty opłaty. Wynika z tego, że opłacie podlega oddzielnie wniosek i oddzielnie sama czynność, a więc, że zwolnienie z opłaty jednego z tych przedmiotów nie oznacza automatycznie zwolnienia drugiego.

Interpretację tę potwierdza pismo Ministra Finansów z 2 czerwca 2003 r. (LK-1331/LM/MK/03) gdzie stwierdzono, że w związku z tym, że przepisy ustawy POŚ oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 lutego 2003 r. w sprawie stawek opłat za udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie oraz sposobu uiszczania opłat przewidują opłaty tylko za wyszukiwanie informacji, sporządzanie kopii i ich przesyłanie, natomiast nie przewidziano odrębnej opłaty za od wniosku o udostępnienie informacji, to „wniosek o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie podlega opłacie skarbowej na zasadach ogólnych w wysokości 5 zł oraz 50 gr. od każdego załącznika".

Analogiczne interpretacje pojawiały się wcześniej w pismach Ministra Finansów: z 5 marca 2002 r. (LK-290/LM/BG/02, Biul. Skarb. 2002/3/23), gdzie stwierdzono, że „odrębnym przedmiotem opłaty skarbowej jest podanie (wniosek) o wydanie zaświadczenia. Opłata skarbowa od podania (wniosku) winna być wnoszona znakami opłaty skarbowej o nominale 5 zł" oraz z 20 czerwca 2001 r. (LK-907/LM/BG/01, Biul. Skarb. 2001/4/18), które stanowi, że „należy stwierdzić, że w przypadku złożenia wniosku o dokonanie czynności lub wydanie zaświadczenia odrębnej opłacie skarbowej podlega wniosek (podanie), jak również dokonane czynności czy wydane zaświadczenia".

2. B. Czy czas przygotowywania informacji ma wpływ na wysokość opłat?

Z przeprowadzanych badań wynika, że w szeregu podmiotów administracji uznano, że trudno jest wycenić przygotowanie informacji wymagającej dużego nakładu pracy.

Czas przygotowywania informacji nie ma żadnego wpływu na ustalenie wysokości opłat za udostępnienie informacji o środowisku.

Ustawa Prawo ochrony środowiska przewiduje jedynie opłaty za:

1) wyszukiwanie informacji,

2) sporządzanie kopii dokumentów lub danych, oraz

3) przesyłanie kopii dokumentów lub danych.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej zezwala natomiast na pobranie opłaty jedynie za dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.

Żaden z tych aktów nie pozwala Oba te akty nie pozwalają więc na różnicowanie opłat w zależności od czasu przygotowywania informacji. Powód tego jest prosty: Społeczeństwo nie ma żadnego wpływu na sposób, w jaki władze gromadzą i przechowują informacje, a przez to na długość czasu, jakiego wymaga wyszukanie i udostępnienie informacji, o które wystąpiono. Doświadczenia ostatnich lat wskazują, że elektronizacja gromadzenia i udostępniania informacji (np. praktyka Urzędu Zamówień publicznych, ZUS-u, bankowość elektroniczna) znacznie obniża koszty jednostkowego udostępniania informacji. Ponadto informacja została zgromadzona za środki publiczne, więc powinna być „własnością publiczną".

3. Opłata za udostępnienie informacji a podatek VAT

 

PYTANIA - FAQ

1. Czy wystawiając fakturę za udostępnienie informacji powinno się doliczyć opłatę vat?

Do opłaty za udostępnienie informacji (wyszukiwanie, sporządzanie kopii, przesyłanie) nie dolicza się podatku od towarów i usług (VAT).

Czynności organów polegające na udostępnianiu informacji nie są przedmiotem tego podatku ponieważ:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) opodatkowaniu tym podatkiem podlega (oprócz czynności związanych z obrotem towarowym) odpłatne świadczenie usług;
Udostępnianie informacji przez organy nie jest świadczeniem usług w rozumieniu ww. ustawy, ani w rozumieniu żadnych innych przepisów - świadczenie usług z samej istoty jest czynnością z zakresu prawa prywatnego, a nie wykonywaniem czynności przez organy władzy na rzecz podmiotów prywatnych;
Organy udostępniające informacje nie świadczą usług, ale wykonują swoje ustawowe obowiązki wynikające z ustawy POŚ, a pobierane przez nie opłaty nie mają charakteru zapłaty za usługę - ich celem jest pokrycie uzasadnionych kosztów związanych z wyszukaniem, skopiowaniem, przesłaniem informacji.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług „nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych".

· Powołany wyżej przepis polskiej ustawy przyjęty został w ślad za art. 4 ust. 5 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG[1], który stanowi, że „krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz podmioty prawa publicznego nie będą uważane za podatnika w związku z działaniami, które podejmują lub transakcjami, które zawierają jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami". W związku z tym, że powołany wyżej przepis polskiej ustawy ma na celu transponowanie do polskiego prawa odpowiedniej regulacji wspólnotowej, musi on być interpretowany zgodnie tą właśnie regulacją. Oznacza to, że polskie organy administracji nie są podatnikami VAT „nawet jeśli pobierają należności...".

 

4. Połączenie opłat za wyszukanie informacji, za sporządzenie kopii oraz za przesłanie

2. Czy możliwe jest na życzenie wnioskodawcy od razu obliczenie całej opłaty za udostępnienie informacji i wpłata jej przez wnioskodawcę?

Pomimo, że ustawa Prawo ochrony środowiska przewiduje osobne obliczanie opłaty za wyszukiwanie informacji i sporządzanie kopii dokumentów lub danych oraz osobne za przesyłanie kopii dokumentów lub danych, dopuszczalne jest, aby w przypadku konieczności przesłania kopii dokumentów lub danych drogą pocztową organ od razu obliczył całą opłatę za udostępnienie informacji i poinformował wnioskodawcę, że może ją uiścić wraz z opłatą za wyszukiwanie informacji i sporządzanie kopii dokumentów. Inaczej może dojść do sytuacji w której opłaty bankowe i pocztowe będą znacząco wyższe od pobieranej od wnioskodawcy (np. w przypadku przesłania kopii 1 strony dokumentu).

5. Opłata za udostępnienie informacji ponoszona przez uczniów

3. Jaką opłatę ponoszą uczniowie szkoły podstawowej za udostępnienie im informacji?

W uprzywilejowany sposób potraktowane zostało sporządzanie kopii dokumentów lub danych dla celów nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Oznacza to, że sporządzanie takich kopii dla uczniów, ale też dla studentów, nauczycieli jest obciążone niższymi stawkami. W takiej sytuacji pobiera się 50% zwykłej opłaty. Jednakże organ może domagać się zaświadczenia z placówki naukowej lub oświatowej potwierdzającego wykorzystanie dla powyższych celów.

 

6. 4. Czy opłata za udostępnienie informacji jest zróżnicowana w zależności od czasu gromadzenie materiałów?

Ustawa nie pozwala organom pobierać opłat za rzeczywisty czas gromadzenia materiałów. Powód tego jest prosty: Społeczeństwo nie ma żadnego wpływu na sposób, w jaki władze gromadzą i przechowują informacje, a przez to na długość czasu, jakiego wymaga wyszukanie i udostępnienie informacji, o które wystąpiono. Doświadczenia ostatnich lat wskazują, że elektronizacja gromadzenia i udostępniania informacji (np. praktyka Urzędu Zamówień publicznych, ZUS-u, bankowość elektroniczna) znacznie obniża koszty jednostkowego udostępniania informacji. Ponadto informacja została zgromadzona za środki publiczne, więc powinna być „własnością publiczną".

Ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji

Ustalenie wysokości opłaty ma zawsze charakter zindywidualizowany, stąd zgodnie z orzecznictwem NSA niemożliwe jest określanie w statutach jednostek samorządu terytorialnego generalnych form odpłatności za udzielanie informacji (wyrok NSA z 11 października 2002 r., sygn. akt II SA 812/00).

--------------------------------------------------------------------------------

[1] Szósta Dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatków od wartości dodanej: ujednolicone podstawy opodatkowania (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977)

 

wróć do poprzedniej strony

Osoba odpowiedzialna: Wit Łabaszewski

Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski

Data wytworzenia informacji: 2009-04-20

Data udostępnienia informacji: 2009-04-20

Ilość wyświetleń dokumentu: 4,690

Historia zmian:

Tytuł Zmiana Autor zmiany Data zmiany
1 wersja z dnia 2009-04-20 08:31:19: Rozdział IX [utworzenie dokumentu] Wit Łabaszewski 2009-04-20 08:31:19
2 wersja z dnia 2009-04-22 09:40:55: Rozdział IX [modyfikacja] Wit Łabaszewski 2009-04-22 09:40:55

Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 20.10.2014 r., 14:11.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 57 92 900

Serwis odwiedziło 290201 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare