Ratyfikacja konwencji lub innej umowy międzynarodowej lub też przystąpienie do niej zobowiązuje w świetle prawa międzynarodowego i krajowego do podejmowania działań na rzecz realizacji jej postanowień.
Wszystkie Wielostronne Umowy Środowiskowe (Multilateral Environmental Agreements – w skrócie MEAs) rejestrowane są w bazie danych Sekretariatu Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. Do MEAs kwalifikowane są wszystkie umowy wielostronne, których inicjatorami były organizacje/instytucje, zajmujące się szeroko pojętymi sprawami środowiska (np. UNEP). Stąd, wśród typowo środowiskowych umów wielostronnych np. CBD, Konwencja Genewska, znalazły się umowy o charakterze czysto gospodarczym, np. Konwencja Wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej, Konwencja Sztokholmska w sprawie Trwałych Związków Organicznych (POPs).
Umowy wielostronne o zasięgu globalnym
Wymienione poniżej umowy dotyczą konwencji, protokółów, traktatów i porozumień o zasięgu wykraczającym poza region europejski. Będą to umowy rzeczywiście globalne, np. UN FCCC, CBD, UN CCD, ale też umowy międzyregionalne, np. Porozumienie o ochronie wodniczki. W większości z tych MEAs Polska musi respektować wspólne stanowisko Unii Europejskiej, jako całości, reprezentowanej przez aktualną Prezydencję UE. Polska może jednak negocjować swoje warunki na forum Grupy Roboczej do spraw Międzynarodowych Problemów Środowiska UE (WPIEI), ustalającej wspólne stanowisko Unii.
Umowy wielostronne o zasięgu regionalnym (europejskim)
Zdecydowana większość europejskich MEAs powstała z inicjatywy Europejskiej Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych i w ramach procesu ”Środowisko dla Europy”.
Do najważniejszych należy najstarsza z konwencji europejskich Konwencja Genewska (LRTAP) z 1979 roku z jej protokołami, która w zasadniczy sposób zredukowała wielkość zanieczyszczeń powietrza nad kontynentem europejskim, a przede wszystkim wielkość tzw. „kwaśnych deszczy” powodujących degradację lasów w środkowej i północnej Europie.
Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym
Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym powstawały w celu rozwiązania problemów łączących tylko kilka krajów leżących w tej samej strefie geograficznej (najczęściej zlewni morskiej lub rzecznej).
Tab. Zestawienie obowiązujących umów wielostronnych w dziedzinie środowiska.
Umowy wielostronne o zasięgu globalnym
|
Lp. |
Nazwa umowy |
Daty: ratyfikacji |
Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją |
|
1 |
Konwencja o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza, jako środowisko życiowe ptactwa wodnego z 2 lutego 1971 roku (Konwencja Ramsarska) |
06.01.1977 r. |
GDOŚ DOP,(WOSCiK) |
|
2 |
Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem z 3 marca 1973 roku (Konwencja Waszyngtońska - CITES) |
03.11.1989 r. |
MŚ DOP (PROP) |
|
3 |
Konwencja o ochronie dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk naturalnych z 19 września 1979 roku (Konwencja Berneńska) |
12.07.1995 r. |
GDOŚ DOP, (WOGiZ) |
|
4 |
Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt z 23 czerwca 1979 roku (Konwencja Bońska) |
13.12.1995 r. |
MŚ DOP |
|
5 |
Konwencja Wiedeńska w sprawie ochrony warstwy ozonowej z 22 marca 1985 roku
|
25.06.1990 r. |
MŚ DZKiOA |
|
Protokół Montrealski w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową z 16 września 1987 roku |
25.06.1990 r. |
||
|
Poprawki londyńskie z 1990 roku |
02.10.1996 r. |
||
|
Poprawki kopenhaskie z 1992 roku |
02.10.1996 r. |
||
|
Poprawki montrealskie z 1997 roku |
08.10.1999 r. |
||
|
Poprawki pekińskie z 1999 roku |
13.04.2006 r. |
||
|
6 |
Konwencja o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych z 22 marca 1989 roku (Konwencja Bazylejska) |
10.01.1992 r.
|
GIOŚ DKR |
|
Poprawka III/1 do Konwencji Bazylejskiej, dotycząca zakazu eksportu odpadów do krajów innych niż określone w załączniku VII do Konwencji (Ban Ammendment) |
29.01.2003 r. (tekst niepublikowany)
|
||
|
Protokół do Konwencji Bazylejskiej w sprawie odpowiedzialności i rekompensat za szkody wynikłe z transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych |
Polska nie ratyfikowała i w najbliższym czasie nie planuje ratyfikowania Protokółu (na forum Konwencji Bazylejskiej trwają dyskusje dotyczące treści Protokółu) |
||
|
7 |
Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu z 9 maja 1992 roku |
16.06.1994 r. |
MŚ DZKiOA
|
|
Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu z 11 grudnia 1997 roku |
13.12.2002 r. |
||
|
8 |
Konwencja o różnorodności biologicznej z 9 maja 1992 roku |
13.12.1995 r. |
MŚ DOP |
|
Protokół kartageński o bezpieczeństwie biologicznym do Konwencji o różnorodności biologicznej sporządzony w Montrealu dnia 29 stycznia 2000 roku |
10.12.2003 r. |
||
|
9 |
Konwencja NZ w sprawie zwalczania pustynnienia w krajach dotkniętych poważnymi suszami i/lub pustynnieniem, zwłaszcza w Afryce |
02.10.2001 r. |
KZGW |
|
10 |
Porozumienie o ochronie wodniczki Acrocephalus paludicola podpisane 12 lipca 2004 roku w Bonn |
Nie podlega ratyfikacji |
GDOŚ DOP,(WOGiZ) |
|
11 |
Konwencja Sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (POPs) z 23 maja 2001 roku |
30.09.2008 r. |
MŚ DGO |
|
12 |
Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, sporządzony w Moskwie, Waszyngtonie i Londynie dnia 1 lipca 1968 r. |
03.05.1969 r. |
PAA |
|
Porozumienie między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i Międzynarodową Agencją Energii Atomowej dotyczącego wprowadzenia w życie artykułu III ustęp 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, podpisane w Brukseli dnia 5 kwietnia 1973 r. |
02.08.2006 r. |
||
|
Protokół dodatkowy do Porozumienia między Republiką Austrii, Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Finlandii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Portugalską, Królestwem Hiszpanii, Królestwem Szwecji, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Międzynarodową Agencją Energii Atomowej dotyczącego wprowadzenia w życie artykułu III ustępy 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej podpisany w Wiedniu dnia 22 września 1998 r. |
02.08.2006 r. |
||
|
13 |
Konwencja o ochronie fizycznej materiałów jądrowych wraz z załącznikami I i II, otwarta do podpisu w Wiedniu i w Nowym Jorku w dniu 3 marca 1980 r. |
08.09.1983 r. |
PAA
|
|
Poprawka do konwencji o ochronie fizycznej materiałów jądrowych, przyjęta w Wiedniu dnia 8 lipca 2005 r. |
20.04.2007 r. |
||
|
14 |
Konwencja o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej, sporządzona w Wiedniu dnia 26 września 1986 r. |
22.01.1988 r. |
PAA |
|
15 |
Konwencja o pomocy w przypadku awarii jądrowej lub zagrożenia radiologicznego, sporządzona w Wiedniu dnia 26 września 1986 r. |
22.01.1988 r. |
PAA |
|
16 |
Konwencja Wiedeńska o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzona w Wiedniu dnia 21 maja 1963 r. |
08.12.1989 r. |
PAA |
|
Protokół Zmieniający Konwencję wiedeńską o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzony w Wiedniu dnia 12 września 1997 r. |
Protokół jest w trakcie procesu ratyfikacyjnego |
||
|
17 |
Wspólny protokół dotyczący stosowania Konwencji wiedeńskiej i Konwencji paryskiej (o odpowiedzialności za szkody jądrowe), sporządzony w Wiedniu dnia 21 września 1988 r. |
08.12.1989 r.
|
PAA |
|
18 |
Konwencja bezpieczeństwa jądrowego, sporządzona w Wiedniu dnia 20 września 1994 r.
|
14.06.1995 r. |
PAA |
|
19 |
Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych, przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 10 września 1996 r. |
25.05.1999 r. |
PAA |
|
20 |
Wspólna Konwencja bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi, sporządzona w Wiedniu dnia 5 września 1997 r. |
09.03.2000 r. |
PAA |
Umowy wielostronne o zasięgu regionalnym (europejskim)
|
Lp. |
Nazwa umowy |
Daty: ratyfikacji |
Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją |
|
1 |
Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości z 13 listopada 1979 roku (Konwencja Genewska) |
19.07.1985 r. |
MŚ DZKiOA
|
|
Protokół dotyczący długofalowego finansowania wspólnego programu monitoringu i oceny przenoszenia zanieczyszczeń na dalekie odległości w Europie z 28 września 1984 roku (EMEP) |
14.09.1988 r. |
||
|
Protokół w sprawie ograniczania emisji siarki lub jej przepływów transgranicznych przynajmniej o co najmniej 30% z 1985 roku |
Protokół przestał obowiązywać |
||
|
Protokół w sprawie emisji tlenków azotu lub ich transgranicznych przepływów z 1988 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
Protokół w sprawie kontroli emisji lotnych związków organicznych lub ich transgranicznch przepływów z 1991 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
Protokół w sprawie dalszego ograniczenia emisji siarki z 1994 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
Protokół w sprawie metali ciężkich z 1998 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
Protokół w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO) z 1998 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
Protokół w sprawie przeciwdziałania zakwaszaniu, eutrofizacji i powstaniu ozonu przyziemnego z 1999 r. |
Planowana ratyfikacja |
||
|
2 |
Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z 25 lutego 1991 roku (Konwencja z Espoo) |
12.06.1997 r. |
GDOŚ DOOŚ
|
|
Protokół dotyczący Strategicznych Ocen Oddziaływania na Środowisko do Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Konwencja z Espoo) z 2003 roku |
Planowana ratyfikacja |
||
|
3 |
Porozumienie o ochronie nietoperzy w Europie z 4 grudnia 1991 roku (EUROBATS) |
04.12.1991 r. |
MŚ DOP |
|
4 |
Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych z 18 marca 1992 roku |
17.02.2000 r. |
KZGW MŚ DIŚ |
|
Protokół „Woda i Zdrowie” do Konwencji o Ochronie i Użytkowaniu Cieków Transgranicznych i Jezior Międzynarodowych z 1992 roku |
Podpisany 17.06.1999 r. |
||
|
Protokół w sprawie odpowiedzialności cywilnej i odszkodowania za szkody wynikłe z transgranicznych skutków awarii przemysłowych na wodach transgranicznych do konwencji o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych oraz konwencji w sprawie transgranicznych skutków awarii przemysłowych z 2003 roku |
Podpisany 13.06.2003 r. |
||
|
5 |
Konwencja w sprawie transgranicznych skutków awarii przemysłowych z 17 marca 1992 roku (konwencja awaryjna) |
8.09.2003 (ratyfikacja) |
GIOŚ, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP) |
|
6 |
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencja z Aarhus) z 25 czerwca1998 roku |
31.12.2001 r. |
MŚ DEE
|
|
Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencji z Aarhus) z 2003 roku |
Planowana ratyfikacja |
GIOŚ DIiO |
|
|
7 |
Konwencja w sprawie ustanowienia Europejskiej Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT) z 24 maja 1983 roku |
Konwencja jest w trakcie procesu ratyfikacyjnego
|
IMGW |
|
8 |
Europejska Konwencja Krajobrazowa z 20 października 2000 roku |
24.06.2004 r. |
GDOŚ DOP, (WOSCiK) |
|
9 |
Konwencja o Europejskim Instytucie Leśnictwa z 28 sierpnia 2003 roku |
12.01.2009 r. |
MŚ DL |
|
10 |
Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego z 16 listopada 1972 roku |
06.05.1976 r. |
MŚ DOP
|
|
11 |
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, podpisany w Brukseli 17 kwietnia 1957 roku |
23.07.2003 r. |
PAA |
Umowy wielostronne o zasięgu sub-regionalnym
|
Lp. |
Nazwa umowy |
Daty: ratyfikacji |
Jednostka odpowiedzialna za nadzór nad realizacją |
|
1 |
Porozumienie o ochronie małych waleni Morza Północnego i Bałtyku z 17 marca 1992 roku (ASCOBANS) |
17.03.1992 r. |
MŚ DOP |
|
2 |
Nowa Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego z 9 kwietnia 1992 roku (Konwencja Helsińska) |
24.06.1999 r. |
GIOŚ
|
|
3 |
Umowa o Międzynarodowej Komisji Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem z 11 kwietnia 1996 r. |
05.01.1999 r. |
KZGW |
|
4 |
Ramowa Konwencja o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat z 22 maja 2003 roku |
27.02.2006 r. |
MŚ DOP |
Osoba odpowiedzialna: Paweł Różycki
Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski
Data wytworzenia informacji: 2009-07-15
Data udostępnienia informacji: 2009-07-15
Ilość wyświetleń dokumentu: 9,107
Historia zmian:
| Tytuł | Zmiana | Autor zmiany | Data zmiany | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | wersja z dnia 2009-07-15 14:41:12: Umowy wielostronne | [utworzenie dokumentu] | Wit Łabaszewski | 2009-07-15 14:41:12 |
| 2 | wersja z dnia 2009-07-15 14:51:31: Umowy wielostronne | [modyfikacja] | Wit Łabaszewski | 2009-07-15 14:51:31 |
| 3 | wersja z dnia 2009-07-15 14:59:20: Umowy wielostronne | [modyfikacja] | Wit Łabaszewski | 2009-07-15 14:59:20 |
| 4 | wersja z dnia 2009-07-15 15:01:39: Umowy wielostronne | [modyfikacja] | Wit Łabaszewski | 2009-07-15 15:01:39 |
| 5 | wersja z dnia 2009-07-15 15:07:28: Umowy wielostronne | [modyfikacja] | Wit Łabaszewski | 2009-07-15 15:07:28 |
Ostatnia modyfikacja strony: 25.05.2012 r., 16:20.
© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 57 92 900
Serwis odwiedziły 203953 osoby. Serwis finansowany ze środków EFP Phare