Szybki dostęp
Ścieżka do tej strony:
Ustawa z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.)
Art. 362, ust. 1
PE-lp-021-02/02 łk Warszawa, 24.04.2002r.
Pan
Zbigniew Żbikowski
Starosta Aleksandrowski
W związku z pismem Pana Starosty z dnia 22 stycznia 2002 r. (znak SO.5320/4/2002) dotyczącym wypadku drogowego, który miał miejsce w dniu 24 lutego 2001 r. w miejscowości Turzno w gminie Raciążek, w wyniku którego doszło do niekontrolowanego wycieku około 10 tys. litrów oleju napędowego z uszkodzonego zbiornika cysterny kołowej oraz w związku z podniesionymi przez Pana wątpliwościami, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:
Do oceny zaistniałych zdarzeń będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.), obowiązującej w czasie zaistnienia zdarzenia, zwanej dalej u.o.ś. W świetle tej ustawy, w przypadku wystąpienia nadzwyczajnego zagrożenia środowiska w rozumieniu art. 104 ust. 2, wojewoda był odpowiedzialny przede wszystkim za podjęcie działań o charakterze organizatorskim. Wynika to jednoznacznie z treści art. 104 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Nie wyklucza to możliwości podejmowania w imieniu wojewody działań faktycznych, takich jak zlecanie wykonywania odpłatnych świadczeń podmiotom nie działającym w strukturze administracji publicznej, gdy uzasadniają to szczególne okoliczności,. Z treści art. 104 ust. 1 wynika, że działania takie musiałyby być zlecane w tym przypadku odpowiednio poprzez wojewódzkiego komendanta Państwowej Straży Pożarnej lub wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Zakres podejmowanych działań, zarówno o charakterze organizatorskim jak i w szczególnych przypadkach faktycznych powinien być uzależniony od konkretnych potrzeb.
Zadania związane z likwidacją nadzwyczajnych zagrożeń środowiska powinny być realizowane przez organy administracji publicznej, zgodnie z ich ustawowymi zadaniami. Koszty realizacji tych zadań pokrywane są z odpowiednich budżetów, w związku z funkcjonowaniem określonych organów i ich urzędów. Generalnie pojęcie nadzwyczajnych zagrożeń środowiska mieści się w pojęciu tzw. innych miejscowych zagrożeń w rozumieniu art. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 81, poz. 351 z późn. zm.). W świetle tej ustawy ochrona przeciwpożarowa polega m.in. na zapewnieniu sił i środków w celu zwalczania innych miejscowych zagrożeń oraz na prowadzeniu akcji ratowniczej (art. 1 ustawy). Ratownictwo techniczne, chemiczne i ekologiczne realizowane jest przy pomocy krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego (art. 14 ust. 1), w ramach którego współdziałają jednostki organizacyjne PSP oraz inne jednostki ochrony przeciwpożarowej (także ochotnicze straże pożarne). Ustawa, jako działania ratownicze, definiuje każdą czynność podjętą m.in. w celu ochrony środowiska lub likwidacji tzw. innego miejscowego zagrożenia (art. 2 pkt. 2). Szczegółowe zasady finansowania systemu ochrony przeciwpożarowej (w tym prowadzenia akcji ratowniczej) określają przepisy dotyczące tej problematyki. Udzielanie wyjaśnień w zakresie tej problematyki nie należy jednak do kompetencji ministra właściwego do spraw środowiska.
Wskazany stan prawny nie uzasadniał uznania, iż przepisy dotyczące ochrony środowiska (a w szczególności art. 104 u.o.ś.) określały odrębne zasady finansowania działań ratowniczych w przypadku, gdy były one związane z nadzwyczajnymi zagrożeniami środowiska, chyba że działania te wykraczały poza zakres finansowany w ramach krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego i były zlecone podmiotom spoza struktury administracji przy zachowaniu w.w. rygorów określonych w art. 104 ust. 1 u.o.ś.
Trzeba podkreślić, iż uwagi powyższe dotyczą także obecnego stanu prawnego zważywszy na analogiczne brzmienie regulacji art. 246 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), zwanej dalej P.o.ś.
Uwzględniając powyższe uwarunkowania trzeba stwierdzić w szczególności, iż nie ma podstaw do finansowania opisanej przez Pana akcji ratowniczej związanej z powstaniem nadzwyczajnego zagrożenia środowiska przez wojewodę, jeżeli nie zlecił on, za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, w jej ramach, podjęcia określonych działań podmiotom spoza struktury administracji.
Odrębnym zagadnieniem pozostaje możliwość wyegzekwowania przez organy powiatu kosztów poniesionych w związku z likwidacją szkody w środowisku względem sprawcy szkody. Pod rządami obowiązującej w trakcie zdarzenia u.o.ś. brak było podstaw materialnoprawnych do egzekwowanie zadośćuczynienia za poniesione koszty związane ze szkodą w trybie administracyjnym. Obecnie podstawę do wystąpienia z takim roszczeniem na drodze administracyjnej mógłby stanowić art. 102 ust. 5 i 7 P.o.ś. Roszczenie to mogłoby jednak obejmować tylko koszty związane z rekultywacją zanieczyszczonych gruntów. Na drodze cywilnej podstawę roszczenia o zwrot poniesionych kosztów mógłby stanowić art. 326 P.o.ś. Jednak w świetle zasady nie działania prawa wstecz (ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2001 r.) może rodzić się wątpliwość, czy przepisy te będą miały zastosowanie do wydatków poniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy, zwłaszcza gdy wcześniejsze regulacje nie zawierały analogicznej normy. W tej sytuacji wydaje się, iż nie ma wystarczająco pewnych podstaw prawnych żądania od sprawcy zrekompensowania szkód poniesionych w związku z wypadkiem, który miał miejsce w dniu 24 lutego 2001 r., na podstawie przepisów dotyczących ochrony środowiska. Roszczenia w tym zakresie mogą być dochodzone wyłącznie na zasadach ogólnych przewidzianych prawem cywilnym (np. art. 436 k.c.). Jeżeli wykorzystanie tej drogi okaże się niemożliwe, koszty te będą musiały być pokryte przez podmiot prowadzący akcję ratowniczą (jeżeli inne zasady pokrywania kosztów nie wynikają z odrębnych regulacji dotyczących finansowanie zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w związku z udziałem uczestniczących jednostek w krajowym systemie ratowniczo - gaśniczym).
Jeżeli chodzi o zasady odpowiedzialności za aktualnie zanieczyszczone grunty (w następstwie wypadku) to reguluje je wcześniej powołana ustawa P.o.ś.
W świetle ustawy odpowiedzialność za zanieczyszczone grunty ponosi generalnie tzw. władający powierzchnią ziemi. Jednak w opisanym przypadku odpowiedzialność ta może być ograniczona poprzez wskazanie innego podmiotu, który spowodował zanieczyszczenia (art. 102 ust. 1 i 2). Obowiązek rekultywacji spoczywa na sprawcy zanieczyszczenia z mocy samej ustawy (obowiązek wynikający z mocy prawa). Jednak w przypadku jego niewykonania właściwy podmiot może być do niego zobowiązany także w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 362 ust. 1 P.o.ś. W danym przypadku organem właściwym do jej wydania byłby właśnie Pan Starosta (art. 362 w zw. z art. 378 P.o.ś.).
Jeżeli w analizowanym przypadku zostanie ustalone, iż podmiot zobowiązany do rekultywacji nie posiada praw do terenu pozwalających na jej przeprowadzenie obowiązek jej przeprowadzenia spoczywać będzie na staroście, jednak kosztami rekultywacji powinien zostać obciążony w drodze decyzji sprawca zanieczyszczenia (art. 102 ust. 4 pkt. 1, ust. 6 i 8 P.o.ś.).
Minister Środowiska
Stanisław Żelichowski
Osoba odpowiedzialna: Wit Łabaszewski
Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski
Data wytworzenia informacji: 2009-05-27
Data udostępnienia informacji: 2002-04-24
Ilość wyświetleń dokumentu: 1,485
Historia zmian:
| Tytuł | Zmiana | Autor zmiany | Data zmiany | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | wersja z dnia 2009-05-27 15:28:40: Ustawa z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) | [utworzenie dokumentu] | Wit Łabaszewski | 2009-05-27 15:28:40 |
Menu główne portalu
Ostatnia modyfikacja strony: 21.03.2013 r., 15:34.
© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 57 92 900
Serwis odwiedziło 230336 osób. Serwis finansowany ze środków EFP Phare 