Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Szybki dostęp

Ścieżka do tej strony:

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.)

 Art. 9, ust. 1; Art. 122, ust. 3; Art. 131, ust. 4

DG/hg/GS/482 -4180/04 Warszawa, 2004.06.14


   
  
  
W związku z pismem zawierającym prośbę o udzielenie wyjaśnień: 
1) czy wykonywanie studni do poboru wód podziemnych podlega przepisom prawa geologicznego i górniczego ?,


2) czy wykonywanie otworów w celu montażu kolektorów do pomp ciepła jest robotą geologiczną ?,


3) co jest podstawą wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni o głębokości większej niż 30 m ?, 
poniżej zamieszczam odpowiedzi wyrażające pogląd Departamentu Geologii i Koncesji Geologicznych na postawione pytania. Jednocześnie pragnę poinformować, że przedstawione wyjaśnienia sformułowane zostały na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Prawa geologicznego i górniczego oraz Prawa wodnego, które przy okazji najbliższej nowelizacji ww. ustaw mogą w przedmiotowym zakresie ulec doprecyzowaniu lub modyfikacji. 
  

Ad. 1) 
Wykonywanie studni do poboru wód podziemnych regulują przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), w świetle której studnia - jako obiekt służący do ujmowania wód podziemnych - jest traktowana jako urządzenie wodne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19. 
Zgodnie z art. 141 Prawa wodnego przepisy art. 122-140 tej ustawy dotyczące wykonywania studni do poboru wód podziemnych nie naruszają przepisów ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. 

Przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) i wydane na jej podstawie akty wykonawcze mają natomiast zastosowanie do ujęć wód podziemnych, przez które - w świetle definicji podanej w §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie (Dz.U. Nr 153, poz. 1779) - rozumie się otwór wiertniczy, grupę otworów wiertniczych, obudowane źródło naturalne lub inne wyrobisko konstrukcyjnie przygotowane do korzystania z wód podziemnych. 

Jak wynika z podanej definicji, pojęcie ujęcia jest bardzo szerokie i obejmuje w szczególności wszystkie otwory wiertnicze i/lub inne wyrobiska przygotowane do korzystania z wód podziemnych niezależnie od ich głębokości, sposobu wykonania (ręcznego lub mechanicznego) czy też na przykład od ich konstrukcji (kopane, wbijane, wpłukiwane, wiercone, filtrowe lub bezfiltrowe, itp.). Podobnie, dla kwalifikowania do ujęć otworów wiertniczych i/lub innych wyrobisk konstrukcyjnie przygotowanych do korzystania z wód podziemnych nie ma także znaczenia charakter tego korzystania z wód w rozumieniu przyjętym w przepisach ustawy Prawo wodne - ujęciami będą zarówno te otwory i/lub inne wyrobiska, z których pobór wód podziemnych ma charakter korzystania szczególnego (i z tego powodu wymagający pozwolenia wodnoprawnego), jak i te otwory i/lub inne wyrobiska, z których pobór ma charakter korzystania zwykłego, służącego właścicielowi gruntu zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub gospodarstwa rolnego (i z tego powodu nie wymagający pozwolenia wodnoprawnego).  

Posługując się generalną zasadą ustawodawcy - kwalifikowania czynności poprzez cel, któremu te prace mają służyć - w świetle przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze wszelkie czynności związane z wykonaniem ujęć wód podziemnych należy uznać za wykonywane w ramach prac geologicznych roboty geologiczne w rozumieniu art. 6 pkt 2 i 3 ww. ustawy.  

Jest oczywiste, że w wykonywanie tego typu robót - stosownie do zapisu art. 32 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego - powinno być poprzedzone sporządzeniem projektu prac geologicznych, a ich wyniki - zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 40 ww. ustawy - powinny być przedstawione w dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych lub - w przypadku otworów awaryjnych lub zastępczych ujęcia - w dodatku do tej dokumentacji, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie.  
  

Ad. 2) 
Ponieważ intencją ustawodawcy było, aby zaliczanie wszelkich czynności do prac geologicznych - których zasady i warunki wykonywania określa ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) - dokonywane było poprzez cel, któremu one służą, należałoby traktować, że wykonanie otworów wiertniczych służących instalowaniu w nich gruntowych wymienników ciepła - ze względu na odmienny od geologicznego cel tych robót - z zasady nie powinno się zaliczać do prac geologicznych w rozumieniu definicji podanej w art. 6 pkt 2 ww. ustawy. 

W konsekwencji należałoby przyjąć, że do tego typu robót nie mogą mieć też zastosowania przepisy Prawa geologicznego i górniczego dotyczące konieczności sporządzania projektu prac geologicznych (art. 32 ust. 1 ww. ustawy), a także dokumentacji geologicznej (art. 40 ww. ustawy).  

Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że wyżej podana wykładnia nie ma charakteru uniwersalnego i odnosić się może jedynie do tych przypadków wykonawstwa otworów wiertniczych, przy okazji których nie prowadzi się żadnych badań ani obserwacji geologicznych. 

Nieuprawnionym jest ekstrapolowanie tej interpretacji na wszystkie pozostałe przypadki wykonywania otworów wiertniczych w celu wykorzystywania dolnego źródła ciepła, w związku z którymi konieczne jest także przeprowadzenie szeregu dodatkowych czynności służących rozpoznaniu budowy geologicznej podłoża, w tym zwłaszcza warunków hydrogeologicznych. Jak uczy praktyka, te dodatkowe czynności towarzyszące wierceniu są wręcz niezbędnym elementem prac w wypadku instalacji dolnego źródła ciepła wykonywanych w wariancie kolektorów gruntowych pionowych wykorzystujących ciepło ziemi, które odbierane jest nie z suchego gruntu w strefie aeracji ale z zawodnionego gruntu w strefie saturacji, tym bardziej jeśli dotyczy to nie płytko zalegających wód gruntowych ale głębszych warstw (stref) wodonośnych. Czynności te polegają wówczas w szczególności na pobieraniu próbek gruntu dla ustalenia profilu geologicznego otworu, prowadzeniu obserwacji i pomiarów hydrogeologicznych, a także na zamykaniu przewiercanych horyzontów wodonośnych. Wszystkie te prace mają niewątpliwie charakter prac geologicznych w rozumieniu zapisów art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, które z racji na miejsce ich wykonywania (poniżej powierzchni ziemi) kwalifikować należy do robót geologicznych w rozumieniu zapisów art. 6 pkt 3 ww. ustawy, wykonywanie których jest możliwe jedynie na podstawie projektu prac geologicznych (art. 32 ust. 1 ustawy). 
  

Ad. 3) 
Odpowiadając na postawione pytanie należy na wstępie wyjaśnić, że odrębne pozwolenie wodnoprawne na wykonanie studni - czyli urządzenia wodnego w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) będącego obiektem służącym do ujmowania wód podziemnych - jest wymagane wyłącznie w przypadku studni o głębokości powyżej 30 m, z których pobór wód podziemnych ma charakter zwykłego korzystania z wód (wykonanie studni o głębokości do 30 m na potrzeby zwykłego korzystania z wód nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego na mocy art. 124 pkt. 5 Prawa wodnego). 
  
W pozostałych przypadkach, tzn. gdy pobór wód podziemnych ze studni nie stanowi zwykłego korzystania z wód, wydawane na podstawie przepisów Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód - na mocy art. 122 ust. 3 ww. ustawy - jest jednocześnie pozwoleniem na wykonanie urządzeń wodnych służących do tego korzystania. 

Zgodnie z art. 131 ust. 4 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych - a więc w szczególności także studni, którą ww. ustawa do takich urządzeń zalicza - może być wydane na podstawie projektu tych urządzeń, jeżeli projekt ten odpowiada wymaganiom operatu wodnoprawnego, to znaczy zawiera dane i informacje (sporządzone w formie opisowej i graficznej) wymienione w art. 132 ustawy (od niektórych wymagań dotyczących operatu organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odstąpić na podstawie art. 132 ust. 9 ww. ustawy).  

Na tej podstawie można uznać (choć nie stanowią o tym literalnie przepisy Prawa wodnego), że w przypadku studni projektem, na podstawie którego można wydać pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tego urządzenia wodnego, może być projekt prac geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych i ustalenie jego zasobów eksploatacyjnych. Projekt ten powinien spełniać jednak nie tylko szczegółowe wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1777), które wydano zostało na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 Prawa geologicznego i górniczego, ale także odpowiadać określonym wymaganiom dotyczącym operatu wodnoprawnego (o czym była mowa wcześniej).  

Należy przyjąć, że ww. projekt - przed załączeniem go do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni - powinien zostać zatwierdzony w drodze decyzji przez właściwy organ administracji geologicznej, stosownie do zapisów art. 33 Prawa geologicznego i górniczego.  
   
  Dyrektor 
Departamentu Geologii 
i Koncesji Geologicznych 

Henryk Jacek Jezierski

wróć do poprzedniej strony

Osoba odpowiedzialna: Wit Łabaszewski

Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski

Data wytworzenia informacji: 2009-05-26

Data udostępnienia informacji: 2004-06-14

Ilość wyświetleń dokumentu: 6,298

Historia zmian:

Tytuł Zmiana Autor zmiany Data zmiany
1 wersja z dnia 2009-05-26 14:42:28: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) [utworzenie dokumentu] Wit Łabaszewski 2009-05-26 14:42:28

Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 18.04.2014 r., 12:31.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 57 92 900

Serwis odwiedziło 271355 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare