|
Raport
OECD

Przegląd Ekologiczny
Polski przeprowadzony przez OECD
W ciągu minionej dekady,
na drodze do integracji z Unią Europejską, Polska dokonała imponującego
postępu w ochronie środowiska, osiągając większość założonych celów w tej
dziedzinie i ograniczając zależność wzrostu gospodarczego od szeregu typów
presji na środowisko. Niemniej jednak, droga do osiągnięcia pełnej zgodności
ze standardami UE będzie daleka. Priorytetowe problemy ekologiczne obejmują:
zapobieganie zanieczyszczeniom, oczyszczanie ścieków, gospodarkę odpadami
oraz ochronę różnorodności biologicznej, krajobrazu i klimatu.
Przeprowadzony przez OECD
Przegląd Ekologiczny Polski zawiera 46 zaleceń, m.in. zachęcających do
włączenia problematyki ekologicznej do polityk gospodarczych (m.in. poprawienie
polityki cenowej, rezygnacja z subsydiów, reforma podatkowa) oraz postęp
w realizacji przyjętych przez Polskę międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie
ochrony środowiska.
Zarządzanie Środowiskiem:
Proces integracji z UE doprowadził
do przyjęcia wielu nowych regulacji prawnych z dziedziny ochrony środowiska
oraz ograniczenia emisji w Polsce. Wciąż jednak niezbędne są znaczące inwestycje
w infrastrukturę ekologiczną, aby spełnić warunki akcesji do UE. Ich
wysokość szacuje się na 22 do 50 mld euro rocznie (1,2-2,7 % PKB) w ciągu
najbliższych 10 lat. Zachęca się też Polskę do szerszego wykorzystywania
zasady zanieczyszczający płaci oraz korzystający płaci, a także wzmocnienia
wdrożenia przepisów prawnych w dziedzinie ochrony środowiska.
Powietrze:
Polska znacząco ograniczyła
emisję zanieczyszczeń powietrza (spadek emisji dwutlenku siarki o 53% i
tlenków azotu o 35%), wciąż jednak istnieje możliwość polepszenia tych
wyników. Z powodu szerokiego wykorzystywania dotowanego węgla oraz podwojenia
intensywności transportu drogowego w ciągu ostatnich 10 lat, poziom emisji
głównych zanieczyszczeń powietrza w przeliczeniu na jednostkę PKB należy
do największych w krajach OECD. Polska powinna opracować i wdrożyć krajową
strategię ochrony powietrza, kontynuować wysiłki zmierzające do ograniczenia
emisji SOx, NOx, pyłów, a także szersze uwzględnianie
problemów ekologicznych w polityce energetycznej.
Woda:
W ciągu minionej dekady ograniczony
został pobór wody, zanotowano również znaczący postęp w przyłączaniu do
sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, zarówno na obszarach miejskich, jak
i wiejskich. Wprowadzenie wodomierzy, wyeliminowanie przecieków oraz pobieranie
opłat zarówno za pobór wody, jak i odprowadzanie ścieków przyczyniły się
do osiągnięcia postępu, jakim jest ograniczenie ładunku biogenów (azotu
i fosforu) odprowadzanych
do wód przybrzeżnych. Jakość wód powierzchniowych wciąż jednak jest niezadowalająca,
a dotychczasowe, znaczne inwestycje w oczyszczanie ścieków nie doprowadziły
do porównywalnego poprawienia tej jakości. Niezbędne są dalsze poważne
inwestycje w gospodarkę wodną dla zapewnienia zaopatrzenia w wodę i oczyszczania
ścieków na poziomie zgodnym z dyrektywami UE.
Odpady:
W ramach przygotowań do integracji
z UE uchwalono surowsze przepisy prawne dotyczące odpadów, a szczególnie
odpadów niebezpiecznych, wprowadzając m.in. system bezpiecznego unieszkodliwiania
PCB i przestarzałych pestycydów oraz podstawy prawne dla obowiązku oczyszczania
skażonych gruntów. Wiele wysiłku należy włożyć w gospodarkę odpadami komunalnymi,
z których jedynie 5% podlega odzyskowi. Ogromna większość odpadów komunalnych
wciąż trafia na składowiska, z których większość nie spełnia norm technicznych,
a wiele nielegalnych wysypisk odpadów niebezpiecznych stwarza zagrożenie
dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Zalecenia, które pomogą Polsce spełnić
wymogi dyrektyw UE i sprostać wysokim kosztom z tym związanym zawierają:
wdrożenie krajowego planu gospodarki odpadami, finansowanie infrastruktury
gospodarowania odpadami ze źródeł prywatnych i publicznych, wzrost stopnia
odzysku odpadów komunalnych.
Przyroda i różnorodność
biologiczna:
Osiągnięcia Polski w dziedzinie
ochrony przyrody są imponujące. Polska ratyfikowała większość globalnych
i regionalnych konwencji dotyczących ochrony przyrody, siedlisk, krajobrazu
i różnorodności biologicznej. Ta różnorodność biologiczna może zostać zagrożona
w związku z akcesją do UE, która promuje duże inwestycje infrastrukturalne
i intensyfikację rolnictwa, dlatego szybko należy ustanowić odpowiednie
środki ochronne. W tym celu Polska powinna wdrożyć i monitorować realizację
Krajowej strategii ochrony i umiarkowanego użytkowania różnorodności
biologicznej, zapewnić respektowanie zasad systemu "Natura 2000"
w programach rozwojowych, kreować taki kierunek rozwoju gospodarki wiejskiej,
który promuje ekoturystykę i rolnictwo przyjazne środowisku naturalnemu.
|