Przedmiotem posiedzenia Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko, które miało miejsce w dniu 30 listopada 2004 r., było rozpatrzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko rozwiązań projektowo-technicznych adaptacji istniejących obiektów budowlanych KWK Moszczenica na zakład produkcji nośników energetycznych systemu Ragailler wraz z oceną zastosowanej technologii opartej o wykorzystanie destylatorów Ragailler'a, a także wydanie opinii na temat ewentualnego ryzyka finansowego związanego z dofinansowaniem inwestycji ze środków publicznych.

Prezydium Komisji zdecydowało, aby Zespół Roboczy Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko zajął stanowisko w przedmiotowej sprawie w związku z prośbą Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o wydanie przez Komisję opinii na temat technologii oferowanej przez firmę RATech Polska Sp. z o.o. opartej o wykorzystanie destylatorów Ragailler'a, w aspekcie ubiegania się przez inwestora, tj. firmę "ENERGO - EKO" Sp. z o.o. o dofinansowanie ze środków NFOŚiGW.

Zespół Roboczy Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2004 r. zapoznał się z "Koreferatem do raportu oddziaływania na środowisko rozwiązań projektowo-technicznych adaptacji istniejących obiektów budowlanych KWK Moszczenica na zakład produkcji nośników energetycznych systemu Ragailler wraz z oceną zastosowanej technologii opartej o wykorzystanie destylatorów Ragailler'a", opracowanym przez dr inż. Tadeusza Pająka. Na podstawie wystąpień ekspertów oraz zainteresowanych stron Krajowa Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko przedstawia poniższe stanowisko:

1. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

Przedmiotowy raport nie należy do typowych przypadków, jak na przykład te, gdy Krajowa Komisja ocenia raport sporządzony przed ustaleniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu czy też przed wydaniem pozwolenia na budowę. Raport ten, sporządzony na etapie wydania pozwolenia na budowę został ukończony w 2003 r. Pozwolenie na budowę jest prawomocne, a budowa przedmiotowej inwestycji daleko zaawansowana. Jednak w trakcie analizy raportu stwierdzono szereg nieprawidłowości:

• raport powinien zostać pogłębiony w zakresie analizy odpadów przyjmowanych do termicznego przekształcania, tak jak w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a nawet na etapie zaawansowanej budowy, jest to niezbędne. Nieporozumieniem jest na tym etapie podawanie w postaci tabel umieszczonych w Raporcie, że unieszkodliwianiu termicznemu w "systemie Ragailler" podlegać będzie 266 różnych odpadów, wyszczególnionych wraz z kodami na podstawie katalogu odpadów. Morfologia odpadów komunalnych przeznaczonych do termicznego przekształcania i ich właściwości fizyko-chemiczne, w pewnym tylko zakresie analizowane przez autorów raportu, będą bezpośrednio decydować o parametrach eksploatacyjnych przedmiotowego zakładu, a w ten sposób o szeroko rozumianej emisji i oddziaływaniu tego zakładu na środowisko. Raport powinien też bardziej szczegółowo potraktować procedurę przyjmowania odpadów do termicznego przekształcania - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 46 ust. 1, a dla etapu II podanymi w art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach,
• wszystkie emitory wchodzące w skład zakładu powinny raz jeszcze zostać szczegółowo przeanalizowane, a ich oddziaływanie na środowisko powinno zostać poddane analizie zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami w zakresie standardów emisyjnych. Można mieć uzasadnione obawy, czy emitor E2 podoła wymaganym standardom emisyjnym, gdyż gaz wytlewny jest tylko odsiarczany metodą "in situ" i odpylany w cyklonie, a spaliny trafiające do tego emitora w wyniku spalania gazu wytlewnego dla potrzeb ogrzewania destylatorów nie są oczyszczane w oddzielnej instalacji oczyszczania spalin,
• współpraca zakładu produkcji nośników energetycznych "systemu Ragailler" z kotłami Elektrociepłowni Moszczenica i oddziaływanie tak rozumianej instalacji na środowisko powinno być zgodne z obecnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi współspalania, a raport powinien zawierać również szczegółową analizę technicznych i ekonomicznych możliwości spełnienia przez przewidywaną dla tych kotłów instalację oczyszczania spalin standardów emisyjnych w zakresie wszystkich limitowanych prawnie rodzajów zanieczyszczeń, w tym metali ciężkich i dioksyn. Ponadto autorzy raportu (czy wręcz inwestor) powinni zrewidować, w aspekcie wymagań prawnych dotyczących współspalania przedstawione stanowisko w kwestii ewentualnego przekazywania wytworzonego koksu pirolitycznego "jako niestandaryzowanego paliwa" do innych zakładów Spółki Energetycznej Jastrzębie S.A., 
• raport powinien szczegółowo przedstawić, jak w świetle wymagań procesowych, określonych odrębnymi przepisami, wygląda od strony technicznej i ekonomicznej możliwość spełnienia tych wymagań w trakcie eksploatacji urządzeń, z których spaliny trafiają do powietrza poprzez emitory E1 i E2, a przede wszystkim emitor E3. Chodzi głównie, lecz nie tylko, o możliwości zachowania określonych temperatur i czasu przebywania spalin, 
• raport powinien bardziej szczegółowo i adekwatnie do wymagań wynikających z kwalifikacji procesu jako "współspalanie" przedstawić, jak w świetle wymagań dotyczących pomiarów emisji zanieczyszczeń, określonych odrębnymi przepisami, przedstawia się od strony technicznej i ekonomicznej możliwość spełnienia tych wymagań w stosunku do emitorów E1 i E2 oraz E3,
• raport powinien zawierać znacznie bardziej rozbudowany i bardziej przejrzysty bilans energii i odpadów, oparty na danych zbliżonych do rzeczywistych właściwości odpadów poddawanych termicznemu przekształcaniu,
• raport powinien zostać uzupełniony o wymagania art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Dotyczy to głównie odniesienia się do najlepszej dostępnej techniki i przedstawienia analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem,
• raport powinien zostać skorygowany poprzez wykreślenie tych rozporządzeń, które nawet na etapie jego opracowania nie były już aktualne. Skorygowane powinny zostać także drobne błędy dotyczące oznaczeń emitorów, założeń dla II-etapu itp.,
• instalacje będące przedmiotem raportu wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Z drugiej strony inwestycja posiada prawomocne pozwolenie na budowę i jest daleko zaawansowana w zakresie wykonanych dotychczas prac budowlanych.  Sugeruje się zatem, aby wszystkie wymienione powyżej braki w dotychczas opracowanym raporcie zostały uwzględnione we wniosku o pozwolenie zintegrowane, na podstawie którego zostanie rozpoczęta eksploatacja zakładu.

• opiniowana technologia wykorzystująca system suchej destylacji odpadów realizowany w destylatorach Ragailler'a jest instalacją, w której zasadniczym procesem termicznym jest proces niskotemperaturowej pirolizy. Instalacji takich w odniesieniu do unieszkodliwiania odpadów komunalnych jest w Europie bardzo mało. Niepowodzenia dwóch bardzo drogich instalacji quasi pirolitycznych powodują, że w Europie inwestuje się przede wszystkim w instalacje konwencjonalne. Natomiast instalacjami pirolitycznymi nadal duże zainteresowanie wykazuje przede wszystkim rynek w Japonii, Kanadzie i USA. Technologia ta sprawdza się w warunkach, gdzie odpady mają zupełnie inny skład morfologiczny niż w Polsce,
• zakładu produkcji nośników energetycznych wg "systemu Ragailler" nie można oceniać nie biorąc pod uwagę jego współpracy z EC Moszczenica, a szczególnie kondycji kotłów należących do tej Elektrociepłowni - głównie istniejących uwarunkowań technicznych i finansowych związanych z koniecznością ograniczenia przez nie poziomu emisji zanieczyszczeń do wymagań wynikających z przepisów o współspalaniu odpadów. Wiadomo bowiem, że bez zgodnej z obowiązującym prawem współpracy zakładu z kotłami należącymi do EC eksploatacja tego zakładu nie ma sensu, gdyż wyprodukowanych nośników energii nie będzie można ani skonsumować w EC, ani zmagazynować - magazynowanie gazu wytlewnego na dłuższy okres czasu byłoby niezwykle kosztowne i nieuzasadnione ekonomicznie. A zatem i ten aspekt należy wziąć pod uwagę rozpatrując wniosek o udzielenie pożyczki z NFOŚiGW, 
• analiza dojrzałości technicznej dotychczas budowanych i eksploatowanych instalacji pirolitycznych, w tym przedmiotowej instalacji "systemu Ragailler'a", pozostawia ciągle jeszcze duży margines niepewności czy sceptycyzmu. Pogląd ten potwierdza bardzo wąska lista referencyjna tego typu instalacji, jak także zbyt krótki okres eksploatacji instalacji już istniejących, np. w Elektrowni Westfalen (uruchomienie w połowie 2002 r.) czy w Arras we Francji (2004). Zasadniczą jednak dozę nieufności pozostawiają niepowodzenia dwóch największych instalacji opartych między innymi na procesie pirolizy, czyli Schwel-Brenn-Verfahren, zlikwidowanej w 1999 r. oraz Thermoselct ostatecznie zamkniętej z początkiem 2004 r. Straty z tytułu tych dwóch nietrafionych inwestycji sięgają około 300 mln Euro, 
• dla samego inwestora zakładu produkcji nośników energetycznych "systemu Ragailler" istnieje duży margines niepewności odnośnie efektywności energetycznej tego zakładu. Z wielu przyczyn trudno bowiem w sposób ścisły i przewidywalny ją określić na etapie projektu budowlanego, przez co można w pewnym sensie usprawiedliwić niedociągnięcia w zakresie bilansu energii i odpadów. Faktyczną efektywność może wykazać dopiero eksploatacja tego zakładu. 

• możliwość zapewnienia planowanego strumienia odpadów komunalnych do termicznego przekształcania w budowanym zakładzie wobec obowiązującego systemu opłat za wywóz i unieszkodliwianie odpadów. Należy dokonać analizy kto i na jakich zasadach zapewni gwarancję dostaw odpadów do zakładu,
• szczegółowy rachunek ekonomiczny dotyczący kosztów termicznego unieszkodliwiania odpadów w budowanym zakładzie, dokonany także w odniesieniu do obowiązujących cen za składowanie odpadów, szczególnie na składowiskach położonych w rejonie planowanej inwestycji, których ceny nadal pozostają wysoce konkurencyjne w stosunku do kosztów eksploatacyjnych termicznego przekształcania odpadów,
• cena odsprzedawanej - wyprodukowanej na bazie wytworzonych nośników energetycznych - energii cieplnej i elektrycznej.