Dokumenty przekazane w tej sprawie Ministrowi zostały poddane opiniowaniu wewnątrz resortu - poproszono o opinie Departament Ochrony Przyrody, Departament Geologii i Koncesji Geologicznych, Departament Leśnictwa oraz Departament Zasobów Wodnych. 

Kolejnym krokiem podjętym w celu określenia jak najbardziej pełnej merytorycznie treści opinii było sporządzenie na zlecenie Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko Koreferatu dotyczącego przekazanych Ministrowi materiałów, w tym szczególności raportu o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia drogowego na środowisko. 

Wszystkie ww. dokumenty i opinie zostały zaprezentowane przez autorów w trakcie posiedzenia Zespołu ds. Inwestycji Liniowych KKOOŚ.

1. Uwagi wstępne
 
1.1 "Raport o oddziaływaniu na środowisko budowy węzła Międzyzdroje w ciągu drogi ekspresowej S-3", jako jeden z materiałów do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla węzła w ciągu drogi krajowej, jest jednym z pierwszych wykonanych według Ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych z dnia 10 kwietnia 2003 roku (Dz.U. Nr 80 poz.721) [1]. 
 
1.2 Ww. ustawa [1] upraszcza proces inwestycyjny przez wyraźne ograniczenie zakresu procedury oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do dróg krajowych na etapie ich lokalizacji i realizacji, oraz związanego z ocenami procesu konsultacji społecznych do jednego stadium. Celem takich uproszczeń jest przyspieszenie procesu opracowywania dokumentacji projektowej zwłaszcza dla tych inwestycji drogowych, które będą realizowane przy znacznym wsparciu z funduszy UE z uwagi na obowiązujące rygory czasowe. Uproszczenie procesu inwestycyjnego nie powinno jednak wpływać na obniżenie poziomu wymagań dotyczących uwzględnienia kryteriów ochrony środowiska w projektowaniu inwestycji oraz w zakresie niezbędnych zabezpieczeń środowiska. Dlatego inwestorzy powinni zwracać dużą uwagę na jakość wykonywanych raportów. 
 
1.3 Generalnym założeniem procedury ocen oddziaływania przedsięwzięcia drogowego na środowisko jest identyfikacja i ocena oddziaływań na środowisko w możliwie wczesnym stadium opracowywania dokumentacji. Szczególne znaczenie ma tu możliwość wariantowania rozwiązań. Dokonywanie istotnych zmian na etapie decyzji o pozwoleniu na budowę jest zbyt późne i zbyt kosztowne i ww. ustawa przewiduje jedynie uproszczony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko do projektu budowlanego. Stąd też bardzo istotne znaczenie przywiązywać należy do raportu wykonywanego na etapie wniosku o ustalenie lokalizacji drogi.
 
1.4 W myśl nowych przepisów etap ustalenia lokalizacji drogi jest jedynym momentem kiedy możliwe jest przeprowadzenie szczegółowej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Wymaga to jednak odpowiedniego czasu (odpowiednie pory roku w celu wykonania wszelkich możliwych analiz - okres wegetacji, obserwacji itp.) oraz środków finansowych. Tymczasem pierwsze raporty wykonane po zmianie regulacji prawnych wskazują, że po eliminacji niektórych zapisów Prawa ochrony środowiska i wprowadzeniu nowej ustawy o drogach krajowych[1], podstawowym wyznacznikiem jakości pracy wykonującego raport jest jak najkrótszy termin jego wykonania.
 
1.5 Należy zwrócić uwagę, że zakres i zawartość dokumentacji projektowej opracowywanej do wniosku o ustalenie lokalizacji drogi na zlecenie administracji drogowej, powinny umożliwić opracowanie raportu zgodnie z wymogami zawartymi w Załączniku Nr 1 do Ustawy [1] oraz uwzględniać rodzaj i wrażliwość środowiska w którym inwestycja ma być zlokalizowana.
 
1.6 Zwraca się uwagę, że kontynuowanie procedury lokalizacyjnej w przypadku negatywnej opinii Ministra Środowiska spowoduje, że działania Inwestora będą nieskuteczne w przypadku próby pozyskania funduszy lub środków pomocowych UE na późniejszych etapach realizacji przedsięwzięcia. Podobna sytuacja wystąpi w przypadku jeżeli nie zostaną przeprowadzone konsultacje społeczne oraz rzetelna ocena wariantów dla analizowanego przedsięwzięcia.
 
1.7 Przy opracowywaniu raportów wg nowej ustawy zaleca się uwzględnianie metod i form wykonywania ocen oddziaływania na środowisko wypracowanych w ramach obowiązujących poprzednio uregulowań ustawowych i rozporządzeń. 
 
2. Ocena ogólna "Raportu o oddziaływaniu na środowisko budowy węzła Międzyzdroje w ciągu drogi ekspresowej S-3 - etap ustalania lokalizacji" 
 
Członkowie zespołu roboczego Komisji zapoznali się z następującymi materiałami:

• Materiały do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla "Węzła Międzyzdroje" w ciągu drogi krajowej Nr 3 na odcinku Świnoujście - Szczecin od km 12+006 do km 14+970", Transprojekt Gdański Sp. z o.o., Pracowania Projektowa w Szczecinie, Szczecin wrzesień 2003 r.,
• Raport o oddziaływaniu na środowisko budowy węzła Międzyzdroje w ciągu drogi ekspresowej S-3 - etap ustalania lokalizacji", mgr inż. M. Zawartko, Usługi Projektowe i Komputerowe PRO-EKO-DOR, Szczecin wrzesień 2003 r.,
• Koreferat do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla "Węzła Międzyzdroje" w ciągu drogi krajowej Nr 3 na odcinku Świnoujście - Szczecin od km 12+006 do km 14+970", dr inż. Janusz Bohatkiewicz, mgr Anita Kuliś - BEiPBK "EKKOM", dr Jadwiga Zatorska-Sadurska - Stowarzyszenie Konsultantów ds. Ocen Środowiskowych

2.2. "Raport o oddziaływaniu na środowisko budowy węzła Międzyzdroje w ciągu drogi ekspresowej S-3 - etap ustalania lokalizacji" nie spełnia wymagań określonych w Załączniku Nr 1 do Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Wobec powyższego Zespół negatywnie opiniuje przedstawiony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. 

2.3. Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zostać w zasadniczy sposób zmieniony i uzupełniony lub wykonany ponownie, ze szczególnym uwzględnieniem:
 
a) identyfikacji i opisu wrażliwych elementów środowiska, określonych zwłaszcza na podstawie dotychczas wykonanych ocen i raportów, materiałów i wskazań Dyrekcji Wolińskiego Parku Narodowego oraz Nadleśnictwa Międzyzdroje, materiałów i badań geologicznych, hydrogeologicznych, inwentaryzacji przyrodniczej w terenie, a więc wykorzystania wszystkich dostępnych materiałów i danych, niezbędnych do wykonania raportu, zgodnie z wymaganiami ust. 1 pkt 4 załącznika nr 1 do ustawy,
 
b) zidentyfikowania rozwiązań wariantowych oraz prognozowanych oddziaływań tych wariantów na środowisko (zgodnie z ust. 2 pkt 3 i 4 załącznika nr 1 do ustawy), w tym między innymi wariantowych rozwiązań technicznych i technologicznych prowadzenia drogi (np. wykorzystania istniejących odcinków drogi na nasypie; budowa estakady na gruntach torfowych i in.), 
 
c) określenia wpływu budowy nowego węzła i przebudowy istniejącego odcinka drogi krajowej nr 3, zgodnie z wszystkimi wymaganiami załącznika nr 1 do ustawy - na tereny Wolińskiego Parku Narodowego i Nadleśnictwa Międzyzdroje, a w tym w szczególności na świat roślinny i zwierzęcy, na powierzchnię ziemi i wody (występowanie złoża torfów i borowiny), klimat, krajobraz oraz zdrowie ludzi,
 
d) określenie wpływu budowy nowego węzła i przebudowy istniejącego odcinka drogi krajowej nr 3 na środowisko - pod kątem wymagań dyrektyw: 

Dyrektywy 79/409/EWG z 2 kwietnia 1979 roku o ochronie dziko żyjących ptaków, tzw. Dyrektywa Ptasia (zmienionej dyrektywami 981/854/EWG, 85/411/EWG, 86/122/EWG, 91/244/EWG, 94/24/EWG) - tzw. Dyrektywy Ptasiej,

Dyrektywy 92/43/EWG z 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dziko żyjącej fauny i flory, zmienionej dyrektywą 97/62/EWG - tzw. Dyrektywy Siedliskowej, 

• budowy przejść dla zwierząt,
• ogrodzenia dwustronnego pasa drogowego na obszarze zalesionym,
• budowy systemu ujęcia wód ściekowych z jezdni wraz z systemem separatorów i osadników jako zabezpieczenia gleb i wód gruntowych Parku przed spływem związków ropopochodnych i innych zanieczyszczeń,
• sposobów rekultywacji terenów, 
• sposobów kompensacji przyrodniczej,
• wskazanie we wnioskach z raportu konieczności dokonania oceny porealizacyjnej inwestycji oraz ewentualnych zaleceń do prowadzenia monitoringu.