Stanowiska
Krajowej
Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko

Krajowa Komisja
ds. Ocen Oddziaływania
na Środowisko |
Warszawa, 17.012.2004
r.
|
Stanowisko
Krajowej Komisji ds.
Ocen Oddziaływania na Środowisko w sprawie projektu budowy drogi ekspresowej
S-3 na odcinku Szczecin - Gorzów Wielkopolski, od km 0+000 do km 81+613
Przedmiotem posiedzenia Krajowej
Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko, Zespołu Roboczego ds. Inwestycji
Liniowych w dniu 17 grudnia 2004 r. było ponowne zaopiniowanie nadesłanych
przez dyrektora Oddziału w Szczecinie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych
i Autostrad materiałów do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji
drogi dla projektu budowy drogi ekspresowej S-3 na odcinku Szczecin - Gorzów
Wielkopolski,
od km 0+000 do km 81+613.
Pierwsze posiedzenie Komisji w sprawie projektowanej drogi ekspresowej
odbyło się w dniu 9 sierpnia 2004 r. Wówczas przedmiotem obrad był odcinek
zlokalizowany na terenie województwa zachodniopomorskiego. Na posiedzeniu
tym wypracowano stanowisko, w którym negatywnie zaopiniowano raport o oddziaływaniu
na środowisko planowanej budowy drogi ekspresowej S-3 na odcinku Szczecin
(węzeł "Klucz") do granicy z województwem lubuskim. W oparciu o powyższe
stanowisko Minister Środowiska wydał negatywną opinię w trybie art. 5 ust.
1 pkt 6 lit. a/ ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U.
Nr 80, poz. 721 ze zm.). Warunkiem ponownego wystąpienia do Ministra Środowiska
o wydanie przedmiotowej opinii było uzupełnienie raportu
o oddziaływaniu na środowisko,
zgodnie z wymogami ustawowymi oraz przedstawionymi uwagami. Pismem z dnia
30 listopada 2004 r. dyrektor Oddziału w Szczecinie Generalnej Dyrekcji
Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Ministra Środowiska z kolejnym wnioskiem
o wydanie opinii w sprawie planowanego przedsięwzięcia drogowego.
Planowane przedsięwzięcie
polega na budowie odcinka drogi ekspresowej o długości 81,613 km na obszarze
województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego, w granicach administracyjnych
miasta Szczecin, gmin: Gryfino, Bielice, Banie, Kozielice, Pyrzyce, Myślibórz,
Nowogródek Pomorski, Lubiszyn, Kłodawa oraz miasta Gorzów Wielkopolski.
Trasa projektowanego odcinka S-3 przebiega po śladzie wariantu podstawowego
autostrady A-3 (Szczecin - Lubawka) na jej odcinku Szczecin - Gorzów Wielkopolski,
który objęty był wskazaniami lokalizacyjnymi nr 7/98 z dnia 17 sierpnia
1998 r. wydanymi przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Projektowany odcinek drogi
ekspresowej przecina bądź przechodzi w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów
cennych przyrodniczo objętych ochroną prawną. Analizowany odcinek drogi
zaczyna się dwupoziomowym węzłem "Klucz" na skrzyżowaniu z autostradą A-6
(Berlin - Szczecin) zlokalizowanym w pobliżu obszaru Natura 2000 "Dolina
Dolnej Odry" (kod PLB320003) wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura
2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313) oraz Parku Krajobrazowego "Dolina Dolnej
Odry". Następnie wchodzi w granice projektowanego specjalnego obszaru ochrony
siedlisk "Wzgórza Bukowe" (kod PLH320020), gdzie jednocześnie przebiega
w bezpośrednim sąsiedztwie bądź w granicach Szczecińskiego Parku Krajobrazowego
"Puszcza Bukowa", a na znacznej długości w jego otulinie. Na terenie gminy
Gryfino przecina obszar specjalnej ochrony ptaków "Jeziora Wełtyńskie"
(kod PLB320004) wyznaczony ww. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
21 lipca 2004 r. Natomiast w obrębie gminy Kozielice i Myślibórz projektowana
trasa trzykrotnie przecina projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk
"Pojezierze Myśliborskie" (kod PLH320014). W obrębie ww. obszaru przebiega
w sąsiedztwie rezerwatu Tchórzyno. Na terenie województwa lubuskiego droga
przechodzi przez projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk "Torfowisko
Chłopiny" (kod PLH080004), gdzie jednocześnie przebiega w bezpośrednim
sąsiedztwie cennego pod względem przyrodniczym rezerwatu Bagno Chłopiny.
Na posiedzeniu w dniu 17
grudnia 2004 r. członkowie Zespołu Roboczego Krajowej Komisji zapoznali
się z następującymi materiałami:
-
Dokumentacja Techniczna do wniosku
o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji. Droga ekspresowa S-3 woj. zachodniopomorskie,
węzeł "Klucz" km 0+000 - granica woj. lubuskiego km 66+083. Transprojekt
Gdański Sp. z o.o., Gdańsk, listopad 2004 r.;
-
Raport oddziaływania na środowisko.
Droga ekspresowa S-3 woj. zachodniopomorskie, węzeł "Klucz" km 0+000 -
granica woj. lubuskiego km 66+083. Transprojekt Gdański Sp. z o.o., Gdańsk,
listopad 2004 r.;
-
Dokumentacja Techniczna do wniosku
o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji. Droga ekspresowa S-3 woj. lubuskie,
odcinek: granica woj. zachodniopomorskiego km 66+083 - węzeł "Gorzów Północ"
km 81+613. Transprojekt Gdański Sp. z o.o., Gdańsk, listopad 2004 r.
-
Raport oddziaływania na środowisko.
Droga ekspresowa S-3 województwo lubuskie, odcinek: granica woj. zachodniopomorskiego
km 66+083 - węzeł "Gorzów Północ" km 81+613. Transprojekt Gdański Sp. z
o.o., Gdańsk, listopad 2004 r.;
-
Koreferat do raportu o oddziaływaniu
na środowisko planowanego przedsięwzięcia drogowego polegającego na budowie
drogi ekspresowej S-3 na odcinkach: Szczecin (Klucz) - granica z woj. lubuskim
km (0+000 - 66+083) oraz granica województw: lubuskiego i zachodniopomorskiego
- Gorzów km (66+083 - 81+613) opracowany przez mgr Jana Borzyszkowskiego
przy współpracy mgr Agnieszki Kuśmierz. Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa,
14 grudnia 2004 r.
Na podstawie wystąpienia przedstawicieli
inwestora, autorów raportu, autorów koreferatu, organizacji ekologicznych,
a także zainteresowanych stron, Krajowa Komisja ds. Ocen Oddziaływania
na Środowisko przyjęła następujące stanowisko:
-
Przedłożony ponownie do opinii
Ministrowi Środowiska raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia
drogowego na środowisko tylko częściowo uwzględnia uwagi zawarte w stanowisku
Komisji z dnia 9 sierpnia 2004 r. W opracowaniu nie spełniono zasadniczego
warunku, jakim było wykonanie analizy porównawczej wariantów przebiegu
przedsięwzięcia względem obszarów chronionych (zwłaszcza obszarów sieci
Natura 2000), wraz z uzasadnieniem wyboru wariantu oraz przedstawienie
wniosków dotyczących ewentualnej potrzeby zmiany przebiegu drogi w odniesieniu
do wybranych jej odcinków ze względu na ochronę przyrody. W raporcie przedstawiono
dwa warianty zmiany przebiegu drogi ekspresowej S-3, które wytyczone zostały
już w 1997 r. dla planowanej autostrady A-3 tj. wariant Ia (omijający obszar
Natura 2000 "Pojezierze Myśliborskie") i wariant Ib (omijający obszary
sieci Natura 2000 - "Pojezierze Myśliborskie" i "Torfowisko Chłopiny")
na odcinku Kozielice - Marwice. Jednak należy podkreślić, że zaproponowane
warianty zostały tylko ogólnie zasygnalizowane, nie została przeprowadzona
obiektywna i rzetelna ocena ich wpływu na środowisko, a w szczególności
na obszary chronione. Nie zastosowano w zasadzie żadnej metody wartościującej
oddziaływania alternatywnych rozwiązań przedsięwzięcia, nie zastosowano
jednolitych kryteriów i miar oceny wariantów. W związku z czym trudno jest
stwierdzić, który wariant wyrządzi najmniej szkód w środowisku i w mniejszym
stopniu będzie wpływał na obszary cenne przyrodniczo objęte ochroną prawną,
a w szczególności na obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
W przedłożonym do opinii raporcie analizie i ocenie poddano przede wszystkim
projekt przedsięwzięcia w wariancie podstawowym zaproponowanym przez inwestora.
Przy tak ogólnym opisie rozwiązań alternatywnych brak jest uzasadnienia
dla preferowanego przez inwestora przebiegu drogi ekspresowej S-3 w wariancie
podstawowym.
Ponadto należy zauważyć, że
nie zaproponowano żadnego nowego wariantu, który pozwoliłyby na uniknięcie
kolizji bądź w mniejszym stopniu ingerował w wyznaczony obszar specjalnej
ochrony ptaków "Jeziora Wełtyńskie". Wskazane jest opracowanie alternatywnej
lokalizacji, która w mniejszym stopniu będzie wpływać na ww. obszar Natura
2000 i w lepszy sposób chronić jego integralność.
-
W celu spełnienia warunków
określonych w Załączniku Nr 1 do ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych
zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych
oraz wymogów wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody, raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia drogowego
na środowisko należy uzupełnić o wielokryterialną analizę porównawczą rozwiązań
wariantowych i ich ocenę pod kątem wpływu na obszary Natura 2000, a w szczególności
w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt,
dla których ochrony przedmiotowy obszar został wyznaczony. Przy analizie
i ocenie każdego z wariantów należy przyjąć jednakowe kryteria oraz metody
prognozy ewentualnych oddziaływań, które pozwolą na wybór wariantu optymalnego.
Niezwykle istotne znaczenie ma również określenie przewidywanych działań
mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko
oraz ocenę efektywności zaproponowanych metod i środków.
-
W obrębie każdego z projektowanych
specjalnych obszarów ochrony siedlisk, przez które zaplanowano przebieg
drogi ekspresowej w wariancie podstawowym, znajdują się siedliska o znaczeniu
priorytetowym. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
jeżeli na obszarze Natura 2000 występuje siedlisko lub gatunek o znaczeniu
priorytetowym zezwolenie na realizację inwestycji może zostać udzielone
wyłącznie w celu:
- ochrony zdrowia i życia
ludzi;
- zapewnienia bezpieczeństwa
powszechnego;
- uzyskania korzystnych
następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego;
- wynikającym z koniecznych
wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej.
Niezwykle istotne znaczenie
ma więc identyfikacja oraz określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia
na siedliska lub gatunki o znaczeniu priorytetowym znajdujące się w obrębie
specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000.
Mając na uwadze powyższe wnioski,
Komisja proponuje, aby raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia
drogowego na środowisko po uzupełnieniu o brakujące elementy został ponownie
przedłożony do opinii Ministrowi Środowiska.
Zastępca Przewodniczącego
Krajowej Komisji
ds. Ocen Oddziaływania na
Środowisko
Ryszard Zakrzewski
|
|