Stanowiska
Krajowej
Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko

Krajowa Komisja
ds. Ocen Oddziaływania
na Środowisko |
Warszawa, 15.07.2003
r.
|
Stanowisko Krajowej
Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko w sprawie oceny zgodności
"Przeglądu ekologicznego" składowiska odpadów komunalnych w Niepołomicach.
W związku z interpelacją
poselską dotyczącą problemów związanych z funkcjonowaniem komunalnego wysypiska
śmieci w Niepołomicach Zespół Roboczy Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania
na Środowisko na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2003 r. zapoznał się z koreferatem
do "Przeglądu ekologicznego wysypiska odpadów komunalnych w miejscowości
Niepołomice, gmina Niepołomice" opracowanym przez dr Zbigniewa Grabowskiego
oraz dokumentacją dotyczącą wysypiska. W dyskusji , oprócz członków Krajowej
Komisji, wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, przedstawiciel
Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz przedstawiciel instytucji zarządzającej
składowiskiem odpadów w Niepołomicach /Zakład Wodociągów i Kanalizacji
oraz Usług Komunalnych/.
Po przeprowadzeniu dyskusji
Zespół Roboczy Krajowej Komisji przyjął następujące stanowisko:
Składowisko odpadów komunalnych
w Niepołomicach zlokalizowane jest w strefie przemysłowej, w której znajduje
się 9 obiektów przemysłowych, między innymi : oczyszczalnia ścieków komunalnych,
zakłady garbarskie wraz z oczyszczalnią ścieków, zakłady drobiarskie i
cynkownia. Oceniając stan środowiska w tym rejonie należy uwzględnić potencjalne
zanieczyszczenia pochodzące z działalności tych obiektów, za stan środowiska
odpowiada bowiem nie tylko składowisko odpadów komunalnych.
Biorąc pod uwagę zmieniające
się przepisy dotyczące ochrony środowiska, zarządzający składowiskiem przeprowadził
szereg działań zmierzających do poprawy warunków eksploatacji a tym samym
zmniejszenia oddziaływania składowiska na środowisko. Składowisko wyposażono
między innymi w: separator wód opadowych na rowie opaskowym, drenaż i zbiornik
na odcieki, 5 otworów piezometrycznych służących do monitorowania wód podziemnych
a także 2 sondy gazu wysypiskowego.
1. Mimo prób dotarcia do
źródeł informacji i konsultacji z ekspertami nie udało się uzyskać informacji
czy na składowisku zdeponowano odpady azbestowe. Funkcjonująca przy składowisku
do 1998 roku firma "Probet" zajmowała się unieszkodliwianiem odpadów azbestowych
metodą zestalania cementem . Jeżeli przekształcone w taki sposób odpady
złożono na składowisku, nie stwarzały one zagrożenia dla środowiska. Z
kolei, jeżeli rzeczywiście złożono na składowisku nieprzetworzone odpady
tego rodzaju, to po wielu latach eksploatacji zostały one przykryte innymi
odpadami skutecznie izolującymi od wpływu na środowisko zapobiegając
unoszeniu do powietrza atmosferycznego włókien azbestu.
W wyniku badań stwierdzono
śladową ilość azbestu. W obecnej chwili nie ma żadnych polskich norm ani
rozporządzeń określających stopień zanieczyszczenia gruntu azbestem. Również
normy europejskie nie określają stopnia zanieczyszczenia gruntu na podstawie
zawartości w nim azbestu. Kancerogenne działania azbestu stwierdzono przy
wdychaniu włókien azbestu, natomiast nie stwierdzono dotąd szkodliwości
azbestu zawartego w glebie lub wodzie.
Rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji,
budowy, eksploatacji i zamknięcia , jakim powinny odpowiadać poszczególne
typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61 poz.549 ) w § 19 wskazując
warunki składowania odpadów azbestowych nie nakłada konieczności uszczelnienia
podłoża składowiska. Nakazuje przykrywanie odpadów aby zabezpieczyć środowisko
przed emisją włókien azbestowych. Wskazuje również na konieczność zakończenia
składowania na poziomie 2 m poniżej poziomu terenu otoczenia.
Tak więc, jeśli nawet kiedyś
zdeponowano na składowisku odpady azbestowe, to nie wpłynęły one na skażenie
środowiska.
2. Wojewoda Małopolski pismem
z dnia 27.03.2003 r. w odpowiedzi na interpelację poselską stwierdził,
że zakres przeglądu ekologicznego odpowiada wymogom formalnym ustawy Prawo
ochrony środowiska, Zwrócił również uwagę, że "zawartość opracowania wymaga
uzupełnienia o informację dotyczącą sposobu wykorzystania terenu składowiska
przed zalegalizowaniem jego statusu , z uwagi na stwierdzane przyrostu
stężenia azotu amonowego i azotanowego, zarówno w wodach podziemnych, jak
i powierzchniowych, które mogą być przypuszczalnie skutkiem wylewania ścieków
bytowych w tym miejscu".
Jak wynika z badań zamieszczonych
w przeglądzie, wpływ składowiska na środowisko trudny jest do jednoznacznego
zdefiniowania, bowiem wody dopływające do składowiska niosą również znaczny
ładunek zanieczyszczeń. Zasady prowadzenia monitoringu składowisk zostały
określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z 9 grudnia 2002 r. w sprawie
zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk
odpadów (Dz. U. Nr 220 poz.1858). Dopiero prowadzenie regularnego monitoringu
pozwoli na stwierdzenie, czy za stan wód podziemnych i powierzchniowych
w rejonie składowiska odpowiada wyłącznie składowisko, czy też inne zewnętrzne
źródła. Wówczas będzie można zastosować § 21 wspomnianego w pkt. 1 rozporządzenia
Ministra Środowiska w sprawie "szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji...".
Wymagań określonych
w § 5 (dotyczących uszczelnienia podłoża składowiska) nie stosuje
się do składowiska odpadów, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed
dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, o ile zarządzający składowiskiem
odpadów, prowadząc jego monitoring przez okres nie krótszy niż dwa lata,
wykaże brak negatywnego oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe
i podziemne.
Przeprowadzenie regularnego
monitoringu, zgodnego z wydanymi niedawno przepisami pozwoli na ocenę wpływu
składowiska na środowisko i ewentualne podjęcie działań dostosowawczych,
tak aby składowisko spełniało wymagania zawarte w cytowanym powyżej rozporządzeniu.
Należy tu podkreślić,
że składowisko w Niepołomicach otrzymało już tzw. "decyzję dostosowawczą".
Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r.
w sprawie zmiany ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
Z 2003 r. Nr 7 poz. 78), która m.in. zmieniła dotychczasową treść art.
33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska,
ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz.1085),
nakładając na właściwy organ ochrony środowiska obowiązek wydania do końca
2003 r. decyzji określającej dalsze losy składowiska odpadów, w tym możliwość
nakazania modernizacji składowiska bądź jego zamknięcia. Decyzją z dnia
10 czerwca 2003 r. Wojewoda Małopolski ustalił obowiązek dostosowania składowiska
odpadów w Niepołomicach do wymogów ustawy o odpadach do dnia 31 grudnia
2005 r. w zakresie przestrzegania wymagań wynikających z rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań
dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny
odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61 poz. 549),
a w szczególności:
-
otoczenia pasem zieleni izolacyjnej
o minimalnej szerokości 10 m całego terenu składowiska, z uwzględnieniem
gatunków iglastych zapewniających izolacje poza sezonem wegetacyjnym,
-
wyposażenia składowiska w
instalację do odprowadzania gazu wysypiskowego.
3. Biorąc pod uwagę potencjalny
wpływ składowiska odpadów komunalnych na środowisko, ustawa Prawo ochrony
środowiska wprowadziła możliwość ustanowienia "obszaru ograniczonego użytkowania".
Zarówno sporządzona "Ocena oddziaływania Składowiska Odpadów Komunalnych
w Niepołomicach" jak i przegląd ekologiczny, nie stwierdzały konieczności
ustanowienia takiego obszaru z uwagi na lokalizację w terenie przemysłowym,
gdzie w pobliżu działa garbarnia i oczyszczalnia ścieków oraz cynkownia.
Stąd postulat przeprowadzenia badań wpływów składowiska na terenie miasta
wydaje się nadmierny. "Ocena oddziaływania" proponowała badania mikrobiologiczne
i ocenę zanieczyszczenia mikrobiologicznego pochodzącego również od tych
zakładów, w których prowadzone są procesy biologiczne.
4. Zgodnie z obliczeniami
projektu technicznego z 1987 r. składowisko miało się wypełnić po około
19 latach funkcjonowania. Nowoczesne techniki eksploatacyjne stosowane
na składowisku (odpowiedni sprzęt do komprymowania odpadów), osiadanie
odpadów w wyniku ich mineralizacji, a także stosowanie selektywnej zbiórki
pozwala na wydłużenie czasu eksploatacji składowiska, Ponadto składowisko
nie zajęło do tej pory całego terenu zapisanego w planie przestrzennego
zagospodarowania i posiada jeszcze około 2 ha terenu rezerwowego.
Postulat wywożenia odpadów
na składowisko w Baryczy jest trudny do spełnienia , bowiem obecnie budowany
III etap tego składowiska będzie mógł być eksploatowany tylko przez około
8 lat (jeśli nie zostanie w najbliższym czasie wybudowana instalacja do
termicznego unieszkodliwiania). Dowożenie odpadów z zewnątrz skróciłoby
czas tej eksploatacji. Ponadto składowanie odpadów z Niepołomic wymagałoby
zgody władz Krakowa.
Oddziaływanie składowiska
odpadów w Niepołomicach na środowisko zależy również od sposobu eksploatacji.
Wykonano już projekt odgazowania składowiska, a jego realizacja pozwoli
na zmniejszenie uciążliwości zapachowej, ograniczenie emisji gazu wysypiskowego
i bioaerozoli. Podobną funkcję spełni utworzenie pasa zieleni izolacyjnej.
Stwierdzenie rzeczywistego
wpływu składowiska na środowisko wodne możliwe będzie po wykonaniu, jak
tu wspomniano w punkcie 1, całego cyklu badań monitoringowych.
5. Cytowane w "Przeglądzie
ekologicznym" wyniki badania wód podziemnych oraz powierzchniowych (rzeka
Drwinka) wykazują przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń odniesione
są do tła jakim jest woda I klasy czystości. Natomiast na teren składowiska
dopływają wody podziemne o znacznym zanieczyszczeniu i mówiąc o wpływie
składowiska , jako tło należałoby przyjąć właśnie te dopływające zanieczyszczenia
wody. W związku z powyższym istnieje konieczność prowadzenia monitoringu
i oznaczenia ewentualnych przyrostów zanieczyszczeń w wodach wypływających
ze składowiska, co pozwoli określić rzeczywisty wpływ składowiska na stan
wód. Dotyczy to również monitoringu wód powierzchniowych. Wskazać jednocześnie
należy, iż zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany z mocy prawa
do niezwłocznego powiadamiania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska
o zmianach w obserwowanych parametrach.
Na podstawie przeprowadzonej
analizy należy uznać, że wykonany przegląd ekologiczny dla składowiska
w Niepołomicach wypełnił wskazania zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska
dla stanu przepisów w dniu 30. 06. 2002 r.
Przewodniczący
Krajowej Komisji ds.
Ocen Oddziaływania na Środowisko
Prof. dr hab. Andrzej
Sadurski
|
|