Stanowiska
Krajowej
Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko

Krajowa Komisja
ds. Ocen Oddziaływania
na Środowisko |
Warszawa, 13.06.2003
r.
|
Stanowisko
Krajowej Komisji ds. Ocen
Oddziaływania na Środowisko w sprawie rozpatrzenia raportu o oddziaływaniu
na środowisko projektowanego przedsięwzięcia pn. Instalacja EKOTERMIX na
terenie zakładu produkcji komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych
i niekonwencjonalnych - EKOMIX w Wieluniu na etapie projektu budowlanego
Na podstawie art. 395 ust.
4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska z późniejszymi
zmianami Łódzki Urząd Wojewódzki, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa
zwrócił się o wydanie opinii przez Krajową Komisję ds. Ocen Oddziaływania
na Środowiska w sprawie należącej do kompetencji wojewody określonej w
art. 48 ust. 2 ww. ustawy, dotyczącej budowy zakładu produkcji komponentów
paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych - EKOMIX,
zlokalizowanego w Wieluniu. Projektowany zakład składa się z dwóch głównych,
powiązanych ze sobą instalacji:
-
EKOLMIX do wytwarzania estru
metylowego oleju rzepakowego jako biopaliwa oraz gliceryny technicznej,
wytłoków rzepakowych i soli potasowych, stanowiącej I etap przedsięwzięcia
-
EKOTERMIX do termicznego przekształcania
odpadów stałych, osadów ściekowych i biomasy oraz produkcji energii elektrycznej
i cieplnej w generatorze napędzanym gazem syntezowym uzyskiwanym jako produkt
instalacji
Warunki zabudowy i zagospodarowania
terenu dla instalacji EKOMIX zostały określone, bez uzgodnienia z wojewodą,
przez Burmistrza Miasta Wielunia w decyzji z dnia 29 grudnia 2000 r. o
warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla "Budowy zakładu produkcji
komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych
wg technologii EKOMIX". Pozwolenie na budowę dla instalacji EKOLMIX wydał
Starosta Wieluński decyzją z dnia 17 kwietnia 2002 r. Decyzja ta została
zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wykonanie wstrzymane
postanowieniem tegoż sądu.
Przed Wydziałem Środowiska
i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi toczy się postępowanie w sprawie
uzgodnienia projektu budowlanego dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zakładu
produkcji komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych
wg technologii EKOMIX - II etap budowa zakładu wg technologii EKOTERMIX
- termicznego przekształcania biomasy, odpadów komunalnych i osadów ściekowych",
wydawanego na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu dla "Budowy zakładu produkcji komponentów paliw i biopaliw ze źródeł
odnawialnych i niekonwencjonalnych wg technologii EKOMIX" z dnia 29 grudnia
2000 r. wydanej przez Burmistrza Miasta Wielunia.
Zakres raportu na etapie
poprzedzającym pozwolenie budowlane został uzgodniony z Wojewodą Łódzkim
oraz określony w postanowieniu Starosty Wieluńskiego z dnia 19 grudnia
2002 r. Następnie inwestor zwrócił się do Wojewody pismem z dnia 30 stycznia
2003r. o uzgodnienie projektu budowlanego dla "Budowy zakładu produkcji
komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych
wg technologii EKOMIX - II etap budowa zakładu wg technologii EKOTERMIX
- termicznego przekształcania biomasy, odpadów komunalnych i osadów ściekowych",
załączając raport o oddziaływaniu na środowisko. Organ wojewody stwierdził,
że raport o oddziaływaniu na środowisko nie wypełnia zakresu określonego
w postanowieniu Starosty Wieluńskiego z dnia 19 grudnia 2002 r.
Zespół Roboczy ds. BAT Krajowej
Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko na posiedzeniu w dniu 13 czerwca
2003 r. zapoznał się z "Koreferatem do raportu o oddziaływaniu na środowisko
projektowanego przedsięwzięcia pn. Instalacja EKOTERMIX na terenie zakładu
produkcji komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych
- EKOMIX w Wieluniu na etapie projektu budowlanego", opracowanym przez
dr inż. Piotra Manczarskiego. Na podstawie wystąpienia przedstawicieli
inwestora - Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego EKO ENERGIA ZGZW Sp.
z o.o., realizatora - EKODIAG Sp. z o.o., twórców technologii - firmy THERMOSELECT,
autorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - Zespół
ARKADIS EKONREM Sp. z o.o. i zainteresowanych stron, Krajowa Komisja ds.
Ocen Oddziaływania na Środowisko przedstawia poniższe stanowisko:
-
Raport o oddziaływaniu na środowisko
nie wypełnia zakresu określonego w postanowieniu Starosty Wieluńskiego.
Podane w raporcie informacje, obliczenia i analizy są raczej dostosowane
do stopnia szczegółowości wymaganego przy ubieganiu się o ustalenie warunków
zabudowy i zagospodarowania terenu niż do wymagań stawianych raportowi
na etapie ubiegania się inwestora i pozwolenie na budowę.
-
W raporcie nie przedstawiono
(wydanych przez państwowe organy ochrony środowiska z kraju, na terenie
którego działa już instalacja oparta na przewidywanej do realizacji technologii)
zaświadczeń lub certyfikatów stwierdzających bezpieczeństwo dla środowiska
i życia ludzi przedmiotowej instalacji, umożliwiających ocenę zgodności
lokalizacji planowanego przedsięwzięcia EKOTERMIX w granicach administracyjnych
miasta Wielunia zapisami art. 73 ust. 3 Prawo ochrony środowiska, który
mówi, że w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy
wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia
lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.
-
Treść złożonego wniosku o ustalenie
warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie została w jakikolwiek sposób
przeanalizowana. Jedynie domniemanie (potwierdzone na etapie realizacji
pozwolenia na budowę) pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca od samego
początku (wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu)
zamierzał realizować kompleks - instalacja Ekotermix. Jeżeli domniemanie
to byłoby nieprawdziwe, to tym bardziej realizacja kompleksu Ekotermix
byłaby niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia zasad prawa, gdyż
dla niej brak jest nawet decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla instalacji EKOMIX
zostały określone przez Burmistrza Wielunia w decyzji z dnia 29 grudnia
2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla "Budowy zakładu
produkcji komponentów paliw i biopaliw ze źródeł odnawialnych i niekonwencjonalnych
wg technologii EKOMIX", bez uzgodnienia z wojewodą. Zgodnie z art. 11 Ustawy
Prawo ochrony środowiska decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących
ochrony środowiska jest nieważna. Warto zauważyć, że poprzednie regulacje
wynikające z treści art. 7 Ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie
i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3 poz. 6 z późn. zm.) są analogiczne
do obowiązujących w chwili obecnej. Inwestycje - przedsięwzięcie zaliczone
mocą Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie
określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć
do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko do tzw. grupy I tj.
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających
sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (dawniej - szczególnie
szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi) zawsze wymagały opinii wojewody
na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezależnie
zatem od daty wszczęcia postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania
terenu, postępowanie zakończone decyzją, która zapadła bez opinii wojewody
z mocy art. 145 §1 pkt. 6 KPA powinno zostać wznowione. Raport o oddziaływaniu
na środowisko projektowanego przedsięwzięcia powinien zostać sporządzony
ponownie, z dostosowaniem do wymagań pozwolenia zintegrowanego.
-
Przedłożone projekty budowlane
w oparciu o które winien być sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko
nie zwierają szczegółowych danych technologicznych: rodzajów i ilości zanieczyszczeń,
hałasu itp., a przecież zadaniem raportu jest ocena rozwiązań technicznych
projektu budowlanego pod względem zagrożeń dla środowiska.
-
Zasadnicze wątpliwości budzą
następujące rozdziały raportu: opis rodzajów i strumienia odpadów przewidzianych
do termicznego przekształcania w instalacji Ekotermix, bilans energetyczny
tej instalacji, emisja do powietrza i parametry odniesienia, emisja hałasu
oraz porównanie proponowanej technologii termicznego przekształcania odpadów
z najlepszą dostępną techniką (BAT). Istotne zastrzeżenia budzi także strona
ekonomiczna planowanego przedsięwzięcia.
-
Jednym z podstawowych wymogów
tzw. Najlepszej Dostępnej Techniki (BAT) jest zgodnie z art. 3 dyrektywy
IPPC dojrzałość techniczna danej instalacji - zapobiegająca powstawaniu
awarii oraz wynikających stąd konsekwencji dla środowiska jak także efektywny
sposób wykorzystania energii. Spełnienie obu tych podstawowych cech budzi
zasadnicze wątpliwości w przypadku planowanej dla Wielunia instalacji Ekotermix,
stanowiącej kopię instalacji Thermoselect. Brak potwierdzenia tych cech
przez instalację Thermoselect (Ekotermix) można bezpośrednio utożsamiać
z brakiem możliwości spełnienia przez nią standardów BAT.
-
Pomimo kilkuletniej eksploatacji
pilotowej wersji instalacji Thermoselect w Fondotoce we Włoszech jak także
czteroletniej już eksploatacji jej przemysłowej wersji w Karlsruhe w Niemczech
(3 linie, każda nominalnie 75 000 Mg/a) nie udało się potwierdzić dojrzałości
technicznej instalacji Thermoselect. Dowodzą tego liczne awarie jakie wystąpiły
podczas eksploatacji tej instalacji w Karlsruhe jak także fakt zaniechania
przez inwestorów niemieckich budowy kolejnych przemysłowych instalacji
tego typu w Niemczech (Ansbach i Hanau). Fakt ten stawia zasadnicze pytanie
czy tak niedojrzała technicznie instalacja może spełniać wymagania stawiane
przez BAT. W chwili obecnej instalacja Thermoselect, a tym samym instalacja
Ekotermix, nie spełnia w tym aspekcie wymagań BAT.
-
Kolejnym istotnie dyskusyjnym
aspektem instalacji Thermoselect (Ekotermix) jest brak jednoznacznych dowodów
wykazujących pozytywny bilans energii tej instalacji. Autorzy raportu nie
byli w stanie wykazać jaki jest faktycznie jej bilans energii. Jeżeli kolejna,
uzupełniona wersja raportu nie wykaże, że instalacja ta jest porównywalnie
efektywna energetycznie w stosunku do innych dostępnych technologii (np.
w stosunku do spalania na ruszcie czy spalania w złożu fluidalnym), wówczas
będzie to kolejny dowód, że instalacja ta jest zaprzeczeniem standardów
BAT.
-
Planowane przedsięwzięcie Ekotermix
ma być finansowane ze środków publicznych. Obecni w trakcie spotkania przedstawiciele
Inwestora nie byli w stanie przedstawić argumentów przekonywujących o konkurencyjności
nakładów inwestycyjnych jak i kosztów eksploatacyjnych tego przedsięwzięcia,
w stosunku do innych technologii. Przedstawione koszty eksploatacyjne ze
stawkami rzędu 40-60 zł za termiczne unieszkodliwianie jednej tony odpadów
są kilkukrotnie zaniżone, przez co niewiarygodne. Zagadnienie to powinno
zostać w sposób wyczerpujący i wiarygodny uzupełnione. Ponadto należy wspomnieć,
że planowana inwestycja powinna zostać przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi
przepisami o zamówieniach publicznych, a specyfikacja istotnych warunków
zamówienia powinna być tak przygotowana aby nie wykluczała możliwości zgłaszania
ofert opartych na konwencjonalnych technologiach termicznego przekształcania
odpadów.
-
Instalacja Thermoselect jak
dotąd przegrywa w przetargach dotyczących budowy spalarni odpadów komunalnych,
ogłaszanych w Europie Zachodniej. Poparciem tego stwierdzenia jest aktualnie
oddawana do eksploatacji regionalna spalarnia odpadów komunalnych w Dolnej
Austrii czy spalarnie zakontraktowane dla innych landów Austrii. Mimo upływu
4 lat od przemysłowej aplikacji technologii Thermoselect w Karlsruhe nadal
należy ona do grupy inwestycji o bardzo wysokim stopniu ryzyka inwestycyjnego.
Ryzyko to dotyczy także projektu dla Wielunia.
-
Pojawia się także pytanie, dlaczego
planowane przedsięwzięcie nie zostało uwzględnione w Wojewódzkim Planie
Gospodarki Odpadami, w którym zostałyby określone priorytety w zakresie
przedmiotowej sprawy.
-
Informacje dotyczące procesu
technologicznego zostały przedstawione zbyt ogólnikowo i nie wyjaśniły
wszystkich uwag zgłoszonych przez członków Krajowej Komisji. Największe
wątpliwości budzi możliwość pozyskiwania odpadów przemysłowych jak i komunalnych
do unieszkodliwiania oraz fakt, gdzie będą one magazynowane w sposób nie
zagrażający zdrowiu ludzi i środowiska w przypadku awarii instalacji. W
tym miejscu pojawia się również pytanie dotyczące przeprowadzenia konsultacji
społecznych: czy przekazano społeczeństwu pełne i dokładne informacje o
planowanym przedsięwzięciu, jak np. zamiar dostarczania odpadów z innych
województw.
Zastępca Przewodniczącego
Krajowej Komisji
ds. Ocen Oddziaływania na
Środowisko
dr inż. Stanisław Garlicki
|
|