"Wodo [...]
nie jesteś konieczna do życia:
jesteś samym życiem [...] 
Jesteś najważniejszym
i najwrażliwszym bogactwem 
Jakie istnieje na świecie." 
(Antoine de Saint-Exupery)
 


Woda - potrzebna, aby żyć!
Propozycje wykorzystania książeczki pt. 
"Mariusz, mysz zaklinająca wodę"
 
 

Opracowanie Anna Łukaszewska

Przysiek, 2000


Propozycje wykorzystania książeczki pt. 
"Mariusz, mysz zaklinająca wodę"
(każda propozycja stanowi odrębne zajęcia).



1. Opracowanie obrazkowego regulaminu pt. "Jak oszczędzać wodę".
2. Wykonanie instrumentów z wykorzystaniem wody (butelki, słoiki, szklanki itp.).
3. Historyjka obrazkowa pt. "Skąd się biorą chmury?". 
4. Skonstruowanie gry dydaktycznej "Podróż Mariusza od potoku do morza".
5. Wykonanie plakatu pt. "Do czego potrzebna jest woda".
6. Zagadki na temat przygód Mariusza.
7. Zabawa badawcza pt. "Odgłosy wody".
8. Zabawa badawcza: budujemy filtr do wody. 
9. Wykonanie modelu obiegu wody.
10. Doświadczenia z wodą: co pływa - co tonie,
11. Woda słona - woda słodka, propozycje wody na świecie.
 
 

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA DZIECI 6 LETNICH

Autor: Anna Łukaszewska,
Współpraca i realizacja scenariusza: Joanna Klonowska, 
Renata Nowicka, 
Arleta Tuszyńska
Miejsce: Przedszkole Niepubliczne "Flisaczek" w Toruniu

Temat: "Gdzie ukryła się woda?!"
Forma: teatr żywoplanowy
Cele:
- dzieci będą potrafiły nazwać postaci wody;
- dzieci będą potrafiły wymienić do czego potrzebna jest woda;
- dzieci będą potrafiły wyjaśnić pojęcie "pustynia".

Środki dydaktyczne:
magnetofon, nagrania z tłem muzycznym, odgłosem szumu wody, maskotka mysz, scenografia do przedstawienia.

Organizacja zajęć:
 
I część wprowadzenie do tematu, przedstawienie głównego bohatera (Mysz Mariusz), zaproszenie do teatrzyku.
II część teatr żywoplanowy w wykonaniu nauczycielek, według scenariusza Anny Łukaszewskiej na podstawie książeczki "Mariusz, mysz zaklinająca wodę"
III część podsumowanie, rozmowa na temat przedstawienia, wnioski: woda w każdej postaci jest potrzebna!

 

PRZEBIEG

I część    Wprowadzenie

Uczestnicy: nauczycielka, dzieci, mysz Mariusz

1. nauczycielka mówi do dzieci, że zaprosiła dzisiaj niezwykłego gościa do przedszkola - mysz która jest bohaterem ciekawej książeczki pt.: "Mariusz, mysz zaklinająca wodę" (pokazuje dzieciom książeczkę). W tej książeczce jest wiele niezwykłych przygód przeżywanych przez Mariusza.
2. Nauczycielka zadaje pytanie "Czy chcecie poznać Mariusza?"
3. Dzieci wypowiadają zaklęcie, aby przenieść się w świat przygód: 
Gościu, gościu czekamy
do przedszkola zapraszamy!
4. Wchodzi mysz Mariusz, przedstawia się i prosi, aby dzieci również powiedziały swoje imię (dzieci przedstawiają się).
5. Mariusz opowiada o sobie:

- "jestem zwyczajną szarą myszką, wszystkie myszy mnie znają, mieszkam w mieście, w miejscu,  gdzie nie ma żadnych zabudowań, no może nie zupełnie żadnych, bo w pobliżu jest dom i piwnica Pani Radosnej. Często odwiedzam piwnicę, wchodzę między bryły węgla, między ziemniaki. Lubię tam zaglądać z wyjątkiem poniedziałków, kiedy Pani Radosna robi pranie -wtedy jest tam bardzo dużo pary i nic wtedy nie można zjeść poza proszkiem do prania "Czyścioszek". To jest straszne!.
- Czy to prawda, że lubicie przygody?
- Ja lubię bardzo, zwłaszcza te, które przeżyłam z wadą, wszystkie są opisane w książeczce.
- Czy mówiłam Wam, że mówią o mnie "mysz zaklinająca wodę"?
- A to dlatego, że mam swój sposób na wodę, wtedy, gdy mam przez nią kłopoty.
- Czy chcecie poznać jedną z moich przygód? 
- Zapraszam więc do teatrzyku.
6. Nauczycielka i dzieci oglądają przedstawienie.
 

II część   Przedstawienie teatralne pt.: "Czarodziejskie zaklęcie" 
 (wg scenariusza)
Zabawa o nieznacznym ruchu "Burza" 
Ustawienie: dzieci w pozycji stojącej, w kręgu
- dzieci naśladują pojedyncze krople deszczu (kląskanie językiem), 
- dzieci naśladują mały deszczyk (pocierają dłoń o dłoń),
- dzieci naśladują duży deszcz (uderzają dłońmi o kolana), 
- dzieci naśladują burzę (tupią głośno nogami).
 Zabawa "roślinki" - dzieci pochylają nisko głowy (zwiędłe kwiaty), a Mariusz chodzi z konewką i podlewa je, aby przywrócić do życia.
 

III część   Podsumowanie

- Rozmowa na temat przygody Mariusza (wyjaśnienie pojęcia "pustynia"; nazwanie stanu skupienia wody: para, śnieg, ciecz - płyn; do czego była potrzebna.
Wniosek: woda może być w różnej postaci! woda jest potrzebna!
- Wspólny pożegnalny pląs.
 
 

SCENARIUSZ PRZEDSTAWIENIA PT.: 
"Czarodziejskie zaklęcie"
(w siedmiu scenach) 

Występują: mysz Mariusz, Pani Radosna
Czas trwania: 30 minut
Scenografia I: dom Pani Radosnej, jabłoń, legowisko myszy, kalendarz na ścianie, piwnica (napis): węgiel, drewno, ziemniaki, sznurek z klamerkami.
Scenografia II: j.w.+ śnieg, góra śnieżna. 
Scenografia III: scenografia I + woda. 
Scenografia IV: krajobraz pustynny (na płótnie), słońce. 
Scenografia V: łąka.

SCENA I:

Mysz budzi się (dzwoni budzik), sprawdza w kalendarzu jaki jest dzień 
- O! dzisiaj poniedziałek, znów będzie pranie!
- Która godzina?
- Już 8.00, ooo idzie, idzie Pani Radosna, to koniec, nie cierpię prania (w oddali słychać kroki).

SCENA II:

Mysz siedzi w legowisku i obserwuje piwnicę.
Wchodzi Pani Radosna z miska pełną prania i proszkiem do prania.
Pani Radosna pierze (widać parę, chlupocze woda - efekt specjalny), a następnie rozwiesza pranie na sznurku i wychodzi.
 Zabawa:
Mysz zaprasza dzieci do zabawy - logorytmika (naśladowanie prania). Dzieci otrzymują bańki mydlane - konkurs na największą bańkę mydlaną.

SCENA III:

Mysz podchodzi do piwnicy, ogląda pudło z proszkiem "Czyścioszkiem", wącha proszek i zaczyna przeraźliwie kichać, krzyczeć, wołać pomocy, proszek szczypie w oczy, z zamkniętymi oczyma szuka drogi do domu. Układa się do snu. Gaśnie światło na scenie, słychać tylko chrapanie myszy, zmiana scenografii.

SCENA IV:

Mysz budzi się, przeciąga, trzęsie się z zimna, wygląda z legowiska. 
- Brrr, ile śniegu napadało, ale zima!
- Gdzie mój sweter (szuka swetra w skrzyni i otula się).
- O nie! Dzisiaj nigdzie nie wychodzę, jeszcze bym się przeziębił. 
- Napiję się ciepłej wody z sokiem i kładę się spać!

Zabawa:
W tle muzyka o charakterze zimowym, "z nieba" sypie się białe konfetti
- zaproszenie dzieci do wspólnej zabawy śnieżkami (zrobione ze strzępów gazet), 
- zawody narciarzy (dzieci ślizgają się na kocykach),
- wspólne zaśpiewanie kołysanki.

Gaśnie światło na scenie, słychać chrapanie myszy, zmiana scenografii.

SCENA V:

Mysz się budzi, przeciąga.
- Ale jestem głodny!
- Muszę iść czegoś poszukać do zjedzenia (wychodzi z legowiska i krzyczy).
- Ojej! Ojej! Ile wody, wszędzie woda, muszę się ratować (wchodzi na wiadro, które stoi przy węglu; w tle słychać szum wody - z taśmy magnetofonowej).

Wchodzi Pani Radosna z miską, zaczyna krzyczeć.
- Ojej! Ile wody, ratuj się kto może! (upuszcza miskę, ucieka).

Mysz zamyka oczy i wypowiada zaklęcie (zaprasza dzieci do wspólnego wypowiadania zaklęcia):
- O ja biedna mysz, musze zaczarować tę wodę 
"Woda, woda, woda"
Raz para, raz ścieg, raz ciecz,
spływa i płynie stąd,
 ja biedna mysz chcę stad wyjść".
Gaśnie światło, mysz powtarza zaklęcie, zmiana scenografii. 

SCENA VI:

Mysz odsłania oczy.
- O! Pustynia i słońce.
- Ale ciepło, wyschnie mi futerko, widzę jak paruje, już schnie. 
- No, no! Wystarczy, już mi gorąco, bardzo gorąco.
- Chce mi się pić, nigdzie nie widzę wody!!!
- Już wiem co zrobię! Uratuje mnie moje zaklęcie (wypowiada zaklęcie wspólnie z dziećmi).
Mysz zasłania oczy, wypowiada zaklęcie, w rym czasie gaśnie światło i zmienia się scenografia.

SCENA VII:

Mysz otwiera oczy.
- Łąka za moim domem, jestem uratowany!
- Ale chce mi się pić, poszukam strumienia, na takiej łące na pewno gdzieś jest (pije wodę ze strumyka).
- Teraz coś do zjedzenia, co my tu mamy zioła, kwiatki i rzeżucha - uwielbiam rzeżuchę (zajada).
- Rzeżucha najlepiej smakuje w sałatce, jak wrócę do domu zrobię sałatkę!
- Do domu, a tak, wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej.
- Muszę opowiedzieć dzieciom w przedszkolu, gdzie ukryła się woda, to były ciekawe przeżycia z tą wodą, ona jest wszędzie, ale czasami inaczej wygląda.

A może dzieci widzą ją?!
Mysz wychodzi, gaśnie światło.
 
 

SCENARIUSZ DLA DZIECI 6 LETNICH

TEMAT: "Ile jest wody na świecie" 
FORMA: Zabawa badawcza 
CELE:
- dzieci będą potrafiły nazwać źródła wody;
- dzieci będą potrafiły wymieniać kilka sposobów oszczędzania wody, 
- dzieci będą potrafiły wyjaśniać dlaczego trzeba oszczędzać wodę.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE: globus, dzbanek 4 litrowy, łyżeczka, miseczka, szklaneczka, plakat pt.: "Rozdział wody na ziemi", bębenek, obrazki ukazujące sposoby oszczędzania wody przez człowieka.

PRZEBIEG:
I część - wprowadzenie 
1. Zagadka słowna:
"Z kranu, kap, kap, kap,
w kałuży chlup, chlup, chlup, 
w wannie chlap, chlap, chlap,
w parapet puk, puk, puk". (WODA)
 


II CZEŚĆ- ZABAWA BADAWCZA

1. 4 litrowy dzbanek napełniony wodą to woda na całym świecie.
a) z dzbanka usuwamy 22 łyżeczki wody do miseczki (to woda słodka potrzebna człowiekowi),
b) 16 łyżeczek wody usuwamy z miseczki do szklaneczki (to woda, którą stanowią góry lodowe),
c) woda w miseczce (6 łyżeczek) to woda, którą może wykorzystać człowiek: z rzek i jezior, gruntowa, opary wodne,
d) wyciągnięcie wniosków: wody słodkiej jest mało, trzeba o nią dbać i ją oszczędzać.

2. Demonstracja plakatu Mariusza pt.: "Rozdział wody na Ziemi".



1. Zabawa ruchowa "Słońce świeci, deszcz pada".
Na hasło "słońce świeci" dzieci biegają w dowolnym kierunku, na sygnał bębenka (naśladowanie deszczu) dzieci przykucają i z rąk robią daszek nad głową.

III CZĘŚĆ - PODSUMOWANIE
1. Jak człowiek może oszczędzać wodę?
Dzieci wybierają obrazki i nazywają:
- kąpiel pod prysznicem, a nie w wannie;
- zmywanie naczyń w misce, a nie pod bieżącą wodą;
- zakręcanie kranu po użyciu wady, a nie pozostawianie kapiącej wody, 
- mycie zębów (nabieranie wody do kubeczka, a nie pod bieżącą wodą).

1. Zaklęcie Mariusza zobrazowane ruchem: 
woda > kap, kap, kap (klaszczą w dłonie) 
woda > chlup, chlup, chlup (tupią nogami)
woda > puk, puk, puk (stukają palcami o podłogę)
raz para (z przysiadu do pozycji wyprostowanej z jednoczesnym unoszeniem rąk)
raz śnieg (naśladowanie opadów śniegu z pozycji stojącej do przysiadu) 
raz ciecz (naśladowanie dłońmi chlapania)
spływa i płynie stąd (naśladowanie fal wody z jednoczesnym obrotem dookoła własnej osi)
 
 

Opracowanie: Anna Łukaszewska

SCENARIUSZ DLA DZIECI 6 LETNICH

TEMAT: "Bez wody nie ma życia" 
FORMA: Opowiadanie
CELE:
dzieci będą potrafiły opisać drogę wody od źródła do morza; 
dzieci będą potrafiły wymienić komu woda jest potrzebna;
dzieci będą potrafiły wyjaśnić dlaczego trzeba chronić wodę przed zanieczyszczeniami.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:
łódeczka z żaglem, mapa, napisy: kwiaty, koty, ludzie, ptaki, magnetofon, muzyka.

PRZEBIEG: 
I część - wprowadzenie

1. Zagadka słowna: 
"Służy do picia, 
służy do mycia, 
bez niej na Ziemi
nie byłoby życia". (WODA)

2. Nauczycielka zaprasza dzieci do wysłuchania przygody myszy Mariusza na temat jego podróży wodnej.

II CZĘŚĆ

1. Opowiadanie nauczycielki
"Mariusz siedział nad potokiem i obserwował go bacznie. Spostrzegł, że w potoku żyją ryby i żaby, a także różne rośliny. Stało się dla niego jasne, że woda jest bardzo ważna. Myszki też potrzebują wody, np. do picia. Mariusz postanowił, że dowie się więcej o wodzie i zobaczy dokąd płynie woda u źródełka spod liści rzeżuchy. Najpierw zbudował łódkę z żaglem, a potem wyruszył w podroż. A wyglądała ona tak (nauczycielka przesuwa łódkę po mapie, zaczynając od źródełka, poprzez kanały, aż do morza):
Mariusz wypłynął z potoku, potem płynął rzekami, wiatr dmuchał w żagiel, wiec podróż mijała szybko.
Po drodze widział zielone łąki i lasy. Kiedy dopłynął do wielkiego miasta jego droga wiodła przez kanał, a woda stała się brudna. Nawet jej nie pił, bo bał się, że zachoruje. Zastanawiał się czy takiej brudnej wodzie mogą żyć zwierzęta? Kanał skończył się, potem była kolejna rzeka, a potem kolejny kanał, aż w końcu usłyszał szum morza - było ogromne! Tutaj podróż zakończył, bo rzeka wpadła do morza. Mariusz wiedział już, że droga wody jest daleka i prowadzi od źródełka do morza. Wciąż jednak zastanawia się, co zrobią zwierzęta, które żyją w brudnej wodzie? Kto im pomoże?

2. Zabawa ruchowa "Deszcz i kwiaty".
- na hasło "deszcz" dzieci biegają w rytmie muzyki,
- na przerwę w muzyce dzieci naśladują kwiaty, które więdną (z postawy stojącej do siadu podpartego).

3. Rozmowa na temat przygody Mariusza:
- jaka była droga Mariusza (przez co płynął?), 
- nad czym się zastanawiał Mariusz?
- czego bał się Mariusz w podróży?
- dlaczego trzeba chronić wodę przed zanieczyszczeniami?
 


III część - podsumowanie

1. Krzyżówka "Kto potrzebuje wodę?" (układanie napisów, tak, by utworzyć hasło w pionie "woda")
a) dzióbki i skrzydła mają
wysoko sobie latają (PTAKI) 
b) piękne i pachnące
i rosną na łące (KWIATY) 
c) mali w szkole czytają
duzi w pracy pracują 
razem jak się nazywają (LUDZIE) 
d) w szkole się nie uczą,
ale pięknie mruczą, 
pośród nocnej ciszy
polują na myszy (KOTY)
2. Zabawa przy muzyce "Błyskawica, grom".

Opracowanie: Anna Łukaszewska