W ubiegłym tygodniu w Falentach pod Warszawą odbyły się warsztaty, poświęcone opracowaniu "Strategii restytucji, ochrony i zrównoważonego użytkowania populacji minogów i ryb wędrownych w Polsce". Warsztaty zorganizował WWF Polska oraz Instytut Rybactwa Śródlądowego (IRŚ). Patronat nad warsztatami i całym procesem opracowania   "Strategii ..." objęli Minister Środowiska, prof. Maciej Nowicki oraz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Marek Sawicki.

Gatunki wędrownych minogów i ryb są bardzo wrażliwe na niekorzystne zmiany, powodowane w ekosystemach wodnych przez gospodarkę człowieka - populacje niektórych gatunków wymarły na terenie naszego kraju, lub są poważnie zagrożone wymarciem. Jednocześnie są to gatunki o dużym znaczeniu gospodarczym. "Alarmująco zła sytuacja wędrownych minogów i ryb w sposób szczególnie wymowny ilustruje wszystkie problemy, jakie dotykają ekosystemy wód śródlądowych i morskich - zanieczyszczenie wód, przegradzanie rzek uniemożliwiające rybom odbywanie wędrówki, regulacje rzek powodujące utratę siedlisk, gdzie ryby odbywają tarło, zbyt intensywne połowy, kłusownictwo" - mówi dr Przemysław Nawrocki z WWF. - "Niektórzy uważają, że 'dzieci i ryby głosu nie mają'. Inicjując opracowanie 'Strategii restytucji, ochrony i zrównoważonego użytkowania populacji minogów i ryb wędrownych w Polsce' chcieliśmy spowodować, żeby ryby odzyskały głos - aby ich wołanie o pomoc zabrzmiało głośno i zostało usłyszane".

Członkostwo Polski w  Unii Europejskiej stwarza nowe szanse poprawy sytuacji tych gatunków, na przykład dzięki znacznym środkom przeznaczonym na inwestycje służące poprawie czystości wód i przywrócenia drożności rzek dla wędrówek ryb. Pojawiają się również nowe zagrożenia - na przykład ryzyko, że unijne środki zostaną wykorzystane na przedsięwzięcia hydrotechniczne pogarszające stan siedlisk, takie jak regulacja rzek wykonywana w ramach ochrony przeciwpowodziowej w przypadkach, kiedy mogą być zastosowane alternatywne, proekologiczne metody ochrony przeciwpowodziowej. Właściwe wykorzystanie tych szans i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom będzie zależało od dobrej koordynacji wysiłków i współpracy wszystkich instytucji i organizacji związanych z zagadnieniami ochrony i użytkowania populacji wędrownych gatunków minogów i ryb oraz ich siedlisk - od Ministerstwa Środowiska oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi poczynając, poprzez instytucje związane z gospodarowaniem wodą, podległe obu ministerstwom, placówki naukowe i organizacje społeczne, a skończywszy na użytkownikach wód.

Wspólna inicjatywa WWF i IRŚ opracowania "Strategii restytucji, ochrony i zrównoważonego użytkowania populacji wędrownych gatunków minogów i ryb w Polsce" nakierowana jest na zapoczątkowanie procesu opracowania dokumentu, który będzie spełniał warunek akceptacji przez wszystkie najważniejsze grupy społeczne i zawodowe związane w jakiś sposób z zagadnieniem ochrony i użytkowania wędrownych gatunków minogów i ryb. Dla spełnienia tego warunku bardzo ważna jest nie tylko zawartość merytoryczna "Strategii ...", lecz również sam proces jej tworzenia, zapewniający możliwość udziału w nim wszystkim najważniejszym grupom interesu - mówi doc. dr hab. Wiesław Wiśniewolski z IRŚ. W "Strategii ..." uwzględniono następujące gatunki: minóg morski, minóg rzeczny, jesiotr ostronosy, łosoś atlantycki, troć wędrowna, sieja wędrowna, certa wędrowna, węgorz, parposz i aloza. 

W warsztatach, które zapoczątkowały proces opracowywania "Strategii ..." udział wzięło udział ponad 70 osób - naukowcy z różnych ośrodków badawczych, pracownicy administracji i agencji związanych z gospodarowaniem wodą, gospodarką rybacką i finansowaniem przedsięwzięć prośrodowiskowych, pracownicy parków narodowych i krajobrazowych, wędkarze, rybacy, hodowcy ryb, ekolodzy, dziennikarze. W pracach warsztatów aktywnie uczestniczyli też przedstawiciele Ministerstwa Środowiska  oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Bogaty materiał, jaki przyniosły warsztaty, zostanie opracowany i podany kolejnemu etapowi procesowi konsultacji. Zakończenia prac nad "Strategią restytucji, ochrony i zrównoważonego użytkowania populacji minogów i ryb wędrownych w Polsce" planowane jest na koniec czerwca

Płynace łososie.  Fot. WWF